معنی
سکولار در لغت به معنای گیتیانه، مادی و عرفی است و در اصطلاح به دیدگاه یا حکومتی اطلاق میشود که نهاد دین را از نهاد سیاست، دولت و آموزش جدا میداند.
یعنی چه
این اصطلاح بدین معناست که قوانین، تصمیمگیریها و ساختارهای اجتماعی و حکومتی بدون دخالت یا سوگیری مذهبی و صرفاً بر پایه منافع اینجهانی و مادی انسانها تنظیم شوند.
متضاد
واژههایی که بر امور الهی، اخروی، معنوی و وابسته به دین دلالت دارند، متضاد اصلی این مفهوم به شمار میروند.
ریشه
این واژه ریشه در زبان لاتین دارد و از کلمه saeculum یا secularis گرفته شده که در ابتدا به معنای یک نسل، قرن یا زمانه مادی (در برابر ابدیت و امور الهی) به کار میرفته است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی با کسر سین و ضمه یا سکون کاف به صورت سِکـولار تلفظ میشود و یک وامواژه اروپایی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف امور غیردینی، نظامهای سیاسی مستقل از مذهب و تفکرات دنیاگرایانه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح علمانیت (بر وزن فعلانیت به معنی علمگرایی) یا علمانیت (مشتق از عالم به معنی دنیاگرایی) معادل اصلی آن است.
به فارسی
بسیاری از مترجمان و فرهنگنویسان واژههای گیتیانی یا عرفی و دنیوی را به عنوان بهترین برگردانهای فارسی برای این واژه بیگانه پیشنهاد کردهاند.
در قرآن
خود کلمه سکولار به دلیل ریشه فرنگیاش در قرآن نیست. مفسران گاهی مفاهیمی مثل حیات دنیا (اصالت دادن به دنیا و فراموشی آخرت) یا تفکر داهریون را با وجوهی از آن مقایسه میکنند، هرچند ماهیتاً با اصطلاح مدرن سیاسی آن متفاوت است.
نماد چیست
این مفهوم فلسفی-سیاسی فاقد یک نماد گرافیکی یا نشانه تصویری ثبتشده و واحد در جهان است. در برخی طرحها از نمادهای تفکر انسانگرایی (اومانیستی) یا تفکیک نهاد دین و دولت برای نمایش آن استفاده میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
کلمه Secular در زبان انگلیسی علاوه بر کاربرد سیاسی، در بستر تاریخ اروپا به کشیشها یا اموری اطلاق میشد که خارج از صومعه و در میان مردم مادی زندگی میکردند و به نوعی با امور روزمره جهان در ارتباط بودند.
جمعبندی و توضیح کامل سکولار
واژه سکولار یک وامواژه اروپایی در زبان فارسی است که ریشه در لاتین دارد و در اصطلاح به معنای دنیوی، عرفی و غیرمذهبی به کار میرود. این مفهوم مبنای تفکری است که اعتقاد دارد نهادهای مدیریت جامعه، سیاست، قانونگذاری و آموزش باید کاملاً مستقل از نهادهای دینی و مذهبی اداره شوند تا بیطرفی حکومت حفظ گردد.
از آنجا که این واژه یک مفهوم مدرن سیاسی و فلسفی است، همخانواده اصیل فارسی یا عربی ندارد و مشتقاتی چون سکولاریسم و سکولاریزاسیون نیز همراه با آن وارد زبان ما شدهاند. این واژه در متون دینی قدیم مانند قرآن وجود ندارد، اما معادلهای دقیقی چون گیتیانی در فارسی و علمانیة در عربی برای آن وضع شده است تا مرز میان امور قدسی و امور اینجهانی را مشخص کند.