معنی
عدد شصت نشاندهنده مقدار عددی ۶۰ است که در شمارش پس از عدد پنجاه و نه و پیش از عدد شصت و یک قرار میگیرد.
مترادف
در متون کهن گاهی به صورت «شست» ضبط شده است. همچنین واژه «ستین» معادل عربی آن است.
متضاد
برای مفهوم اعداد متضاد حقیقی و معنایی وجود ندارد، اما از نظر ترتیب شمارش میتوان اعداد قبل و بعد آن را به عنوان تقابل نسبی در نظر گرفت.
هم خانواده
واژههایی که از ترکیب این عدد با پسوندها یا واژههای دیگر در زبان فارسی ساخته شدهاند.
ریشه
این واژه ریشه خالص آریایی دارد و در زبان پهلوی به صورت šast نگارش میشده است. در دوره اسلامی برای تمایز املایی با واژه «شست» (به معنی انگشت شست یا قلاب ماهیگیری) آن را با حرف «ص» به صورت شصت نوشتند.
جمله سازی
به انگلیسی
معادل رایج و استاندارد عدد ۶۰ در زبان انگلیسی واژه Sixty است.
به عربی
در زبان عربی برای بیان عدد شصت از واژه ستون (در حالت رفع) و ستین (در حالت نصب و جر) استفاده میشود که در قرآن کریم نیز به صورت «سِتِّینَ مِسْکِینًا» آمده است.
به ترکی
معادل عدد شصت در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی واژه Altmış است.
به فارسی
در زبان فارسی امروز، این عدد منحصراً با حرف «ص» نگارش میشود تا با واژههای همآوای خود مانند شست (انگشت بزرگ دست یا پا) و شستن (عمل شستوشو) اشتباه نشود.
جمعبندی و توضیح کامل شصت
واژه «شصت» یکی از اعداد اصلی در زبان فارسی است که ریشهای کاملاً ایرانی و آریایی دارد و از واژه پهلوی šast مشتق شده است. نکته بسیار مهم در خصوص این واژه، تحول املایی آن در طول تاریخ زبان فارسی است؛ به طوری که برای جلوگیری از اشتباه با واژه همآوای «شست» (به معنی انگشت بزرگ یا قلاب ماهیگیری)، نگارش آن با حرف «ص» مرسوم گردید.
این عدد در فرهنگها و سیستمهای محاسباتی جهان نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که پایهگذار سیستم شصتگانی در تقسیمبندی زمان (ساعت و دقیقه) و هندسه (زاویهها و دایره) است. همچنین در فرهنگ عامه و متون مذهبی، سن شصتسالگی یا عدد شصت به عنوان نمادی از کمالِ سن، پختگی و پایان یک دوره کامل از زندگی شناخته میشود.