معنی
تئوری در کاربرد علمی و عمومی، مجموعهای از اصول، فرضیهها و قوانین علمی است که برای توضیح، تبیین و پیشبینی پدیدهها یا حوادث طبیعی و اجتماعی به کار میرود. این واژه به علم نظری اشاره دارد که پایه و اساس درک مفاهیم پیش از مرحله تجربه عینی است.
یعنی چه
عبارت تئوری یعنی ساختاری ذهنی و عقلانی از مفاهیم که به ما کمک میکند چراها و چگونگی رخ دادن امور را درک کنیم. در زبان عامیانه و علمی، وقتی میگویند موضوعی در حد تئوری است، یعنی هنوز به مرحله اجرا، عمل یا اثبات قطعی میدانی نرسیده است.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
این واژه از طریق زبان فرانسوی وارد زبان فارسی امروز شده است. ریشه اصلی آن به واژه یونانی باستان «تئوریا» (θεωρία) بازمیگردد که در ابتدا به معنای «مشاهده کردن»، «بررسی، تأمل و تفکر» (به ویژه اندیشیدن در امور ماورایی و فلسفی) بوده و از فعل *theorein* به معنای «دیدن و اندیشیدن» گرفته شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع قرآنی یا کلمات، برای راهنمای «نظریه یا فرضیه علمی»، پاسخ اصلی و دقیق ۵ حرفی خود واژه «تئوری» است.
به انگلیسی
واژه تئوری در زبان انگلیسی به صورت Theory نگاشته میشود. در زبان عربی معادل دقیق آن واژه «نَظَرِیَّة» (از ریشه نظر) است و در زبان ترکی به صورت Teori کاربرد دارد.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه انگلیسی Theory در اصطلاح علمی جهانی، به یک چارچوب توجیهی تایید شده اشاره دارد که بر اساس حقایق، قوانین آزمایششده و فرضیههای اثباتشده شکل گرفته است. این مفهوم در دنیای آکادمیک غرب با «حدس و گمان» تفاوت ساختاری دارد و بالاترین اعتبار علمی را برای تبیین جهان مادی داراست.
جمعبندی و توضیح کامل تئوری
واژه تئوری که از طریق زبان فرانسوی به فارسی راه یافته، ریشه در فلسفه و تفکر یونان باستان دارد و نمادی از اندیشه انتزاعی و تبیین عقلانی پیش از مرحله عمل و تجربه است. در ساختار علمی، تئوری یا نظریه برخلاف باور عموم که آن را صرفاً یک حدس ساده میانگارند، مجموعهای منسجم و نظاممند از اصول و مفاهیم است که توانایی توضیح و پیشبینی پدیدهها را دارد.
این کلمه اگرچه ریشه فرنگی دارد و در متن قرآن کریم به طور مستقیم به کار نرفته، اما معادلهای مفهومی آن مانند تفکر، تدبر و نظر به وفور در فرهنگ اسلامی و زبان عربی (تحت عنوان نظریه) مورد استفاده قرار گرفتهاند. در نهایت، تئوری به عنوان زیربنای شناخت، نقشی کلیدی در هدایت فعالیتهای عملی و تجربی بشر ایفا میکند.