یعنی چه
طلوع به معنای برآمدن، دمیدن، سر برزدن و پدیدار شدن خورشید، ماه، ستارگان یا فجر بر بلندای افق است. این واژه در مفهوم مجازی به ظهور، پیدایش، آغاز یک جریان یا تولد دوباره نیز اشاره دارد.
مترادف
واژههای برآمدن و دمیدن آفتاب از دقیقترین هممعنیهای لغوی طلوع در زبان فارسی هستند.
متضاد
غروب و افول آفتاب آشناترین کلماتی هستند که در نقطه مقابل طلوع قرار میگیرند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه سه حرفی عربی (ط ل ع) مشتق شدهاند و معنای آشکار شدن در آنها نهفته است.
ریشه
این واژه ریشه عربی دارد و از واژگان سهحرفی «ط ل ع» (ṭ-l-ʿ) گرفته شده است. معنای بنیادی این ریشه، ظهور، بروز و آشکار شدن چیزی از پایین به سمت بالاست.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه به صورت طُلوع (tolu') با ضمه روی حرف ط، ضمه کشیده روی لام و تلفظ خفیف همزه/عین در پایان است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، پاسخ عبارت «برآمدن خورشید» در حالت چهار حرفی، کلمه طلوع است.
به انگلیسی
برای بیان پدیده طلوع آفتاب در زبان انگلیسی به طور اختصاصی از Sunrise استفاده میشود.
به عربی
در عربی فصیح علاوه بر خود کلمه طلوع، واژههای شروق و بزوغ نیز کاربرد بالایی برای برآمدن خورشید دارند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی مفهوم طلوع آفتاب با استفاده از ریشه فعل doğmak به معنی متولد شدن یا برآمدن ساخته میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و سره فارسی برای واژه طلوع شامل برآمدن، سر برزدن آفتاب، دمیدن خورشید و کلمه کهن «خورآیان» (آمدنِ خور/خورشید) است.
جمعبندی و توضیح کامل طلوع
طلوع یکی از زیباترین پدیدههای نجومی و طبیعی است که ریشه در زبان عربی دارد و به معنای برآمدن، دمیدن و آشکار شدن اجرام آسمانی همچون خورشید و ماه بر بلندای افق است. این واژه و مشتقات آن نظیر «مطلع» چندین بار در قرآن کریم (مانند سورههای طه، ق و قدر) به کار رفتهاند که نشاندهنده اهمیت این زمان در نظم آفرینش و مناسک عبادی است.
در فرهنگ، ادبیات و عرفان فارسی، طلوع فراتر از یک پدیده فیزیکی، نماد بیبدیل امید، آغاز تازه، حیات مجدد و پیروزی نور بر تاریکی شب است. شاعران و نویسندگان همواره از این واژه برای توصیف آگاهی معنوی، تجلی حقیقت و طلوع عشق در دل انسانها استفاده کردهاند تا یادآور شوند که سختترین تاریکیها نیز فرجامی روشن دارند.