یعنی چه
واژهای اصیل که از ترکیب «نیک» (خوب) و «بخت» (سرنوشت و اقبال) ساخته شده و به فردی اشاره دارد که روزگار با او یار است و زندگی کامروایی دارد.
مترادف
این کلمات همگی به داشتن اقبال بلند، زندگی آرام و سرنوشت نیکو اشاره دارند.
متضاد
واژگانی که نشاندهنده سیهروزی، بدبختی و ناسازگاری روزگار با فرد هستند.
هم خانواده
مشتقات و واژگان همریشه که از صفات نیک و بخت در زبان فارسی پدید آمدهاند.
تلفظ
تلفظ این واژه مرکب بر اساس مصوتهای کشیده «ی» در بخش اول و فتحه روی خاء در بخش دوم است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهای «خوشبخت» یا «دارای اقبال نیک» کاربرد دارد.
به انگلیسی
واژگانی که در زبان انگلیسی مفهوم طالع خوب، سرنوشت مساعد و بهرهمندی از موهبتهای زندگی را میرسانند.
به فارسی
برگردان و جایگزینهای سره و اصیل فارسی این کلمه بر مفاهیمی چون داشتن طالع مسعود و بخت بیدار دلالت میکنند.
در قرآن
خود واژه فارسی «نیکبخت» در قرآن نیست، اما مفهوم مقابل شقاوت و بدبختی با ریشه «سعد» بیان شده است؛ مانند آیه ۱۰۸ سوره هود که اشاره به کسانی دارد که در آخرت نیکبخت و سعادتمند شده و به بهشت وارد میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل نیک بخت
واژه «نیکبخت» یکی از اصیلترین و کهنترین صفتهای مرکب در زبان فارسی است که از دو جزء «نیک» به معنای خوب و «بخت» به معنای تقدیر و بخشش تشکیل شده است. این کلمه در فرهنگ و ادبیات سنتی ما بار معنایی بسیار مثبتی دارد و به کسی اطلاق میشود که از آرامش، کامروایی و اقبالی بلند در زندگی برخوردار است.
در ادبیات کلاسیک فارسی، نیکبختی علاوه بر داشتن شانس و ثروت مادی، گاهی به ابعاد اخلاقی و پاکطینتی فرد نیز پیوند میخورد. در متون کهن و ترجمههای دیرین قرآن کریم، این واژه بهترین معادل برای واژه عربی «سعید» و مفهوم رستگاری ابدی در نظر گرفته شده است.