معنی
در لغت به معنای پایین آوردن، فرونهادن و سبک کردن بار است و در مفهوم مذهبی و قرآنی به کنایه یعنی طلب ریزش و آمرزش گناهان، به طوری که باری سنگین از دوش انسان برداشته شود.
یعنی چه
این کلمه عبارتی است که به عنوان شعارِ طلب مغفرت شناخته میشود. گفتن آن به معنای اقرار به خطا و تمنای فرو ریختن گناهان از سوی پروردگار است.
هم خانواده
واژههای همخانواده همگی از ریشه ثلاثی (ح ط ط) مشتق شدهاند که مفهوم فرود آمدن، کاهش یا سقوط را در خود دارند.
ریشه
ریشه اصلی این واژه ثلاثی مجرد «ح ط ط» (حَطّ) است که در زبان عربی به معنای پایین آوردن، کاستن و فرو نهادن بار کاربرد دارد.
جمله سازی
تلفظ
این واژه با کسره حرف اول (حِ)، فتح و تشدید حرف دوم (طَّ) و در نهایت های بیان حرکت تلفظ میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که به بخشش الهی و پاک شدن از خطایا اشاره دارند، به عنوان معادل به کار میروند.
به عربی
در خود زبان عربی، کلمات هممعنی که بر بخشایش و زایل شدن خطایا دلالت دارند، به عنوان جایگزین استفاده میشوند.
به فارسی
برگردان دقیق مفهومی این واژه در زبان فارسی مترادف با طلب مغفرت، استغفار، فروگذاری خطاها و خضوع برای بخشش است.
جمعبندی و توضیح کامل حطه
کلمه «حِطّه» یک واژه قرآنی و عربی است که کاربرد روزمرهای در زبان فارسی ندارد و بیشتر در متون دینی، تفسیری و ادبی به چشم میخورد. این واژه در اصل به معنای فرونهادن بار و مجازاً به معنای درخواست ریزش گناهان است. در قرآن کریم، خداوند از بنیاسرائیل خواست هنگام ورود به سرزمین مقدس، با حالت تواضع این کلمه را بگویند تا خطایای آنها بخشیده شود؛ اما لجبازان آنها واژه را به «حنطه» (گندم) تغییر دادند و مسخره کردند.
در فرهنگ و روایات اسلامی، این مفهوم نمادی از تواضع، خضوع و توبه واقعی در برابر فرمان الهی است. همچنین در احادیث نبوی، اهلبیت رسول خدا (ع) به عنوان «باب حطه» (دروازه بخشش) این امت معرفی شدهاند، چرا که پناه بردن و تمسک به آنان، مایه نجات و آمرزش گناهان جامعه اسلامی به شمار میرود.