معنی
واژه گذشته در زبان فارسی به زمان یا رویدادهایی اشاره دارد که پیش از لحظه اکنون رخ داده و به پایان رسیدهاند. این کلمه به عنوان صفت مفعولی میتواند به معنای شخص فوتشده یا چیز کهنه و از دهنافتاده نیز به کار رود.
یعنی چه
عبارت گذشته به هر چیزی اطلاق میشود که از نقطه حال عبور کرده است. این مفهوم در مقابل حال و آینده قرار میگیرد و نشاندهنده پروندههای بستهشده، خاطرات، تجربیات و اتفاقاتی است که امکان تغییر در آنها وجود ندارد.
مترادف
این کلمات همگی به زمان یا افرادی اشاره دارند که پیش از زمان فعلی وجود داشته یا سپری شدهاند.
متضاد
این واژهها به زمان حال حاضر یا زمانهایی که هنوز فرانرسیدهاند و در پیش رو قرار دارند اشاره میکنند.
هم خانواده
تمامی این واژهها از بن فعل «گذشتن/گذر» اشتقاق یافتهاند و مفهوم عبور کردن را در خود دارند. کلماتی مانند گزارش یا سپاسگزار به دلیل ریشه متفاوت، همخانواده این کلمه نیستند.
ریشه
این واژه کاملاً ایرانی است و ریشه آن به واژه vi-dardan یا vi-gardan در زبان پهلوی بازمیگردد که به معنی عبور کردن و سپری شدن است و در فارسی نو به صورت فعل گذشتن و صفت مفعولی گذشته درآمده است.
جمله سازی
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، برای راهنمای «زمان ماضی» یا «سپری شده»، واژه ۵ حرفی «گذشته» یک پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
واژه Past رایجترین معادل برای این کلمه در زبان انگلیسی است که هم به عنوان اسم و هم صفت به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل گذشته
واژه «گذشته» یکی از مفاهیم بنیادین در درک زمان است که به تمامی رویدادها، خاطرات و جریانهای سپریشده پیش از لحظه حال اشاره دارد. این کلمه اصیل فارسی که از ریشه زبان پهلوی و مفهوم عبور کردن میآید، در ادبیات و فرهنگ ما فراتر از یک بعد زمانی ساده، نمادی از تجربه، اصالت، ریشه و گاهی حسرت و فناپذیری دنیاست.
اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن عربی قرآن کریم وجود ندارد، اما مفاهیم مرتبط با آن مانند امتهای پیشین یا اعمال ماقبل، با عباراتی چون «مَضی»، «سَلَف» و «الاولین» بیان شدهاند. بررسی گذشته همواره به عنوان چراغ راهی برای هدایت و عبرتآموزی در مسیر آینده شناخته میشود.