یعنی چه
ملکالملک اصطلاحی است برای بیان بالاترین رتبه حاکمیت و مالکیت. این واژه به کسی اطلاق میشود که بر تمام پادشاهان و فرمانروایان دیگر فرمان میراند و صاحب مطلق قدرت است.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش مَلِک (به فتح میم و کسر لام به معنای پادشاه) و المُلک (به ضم میم و سکون لام به معنای پادشاهی و کشور) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند پادشاه پادشاهان یا شاهنشاه به عنوان راهنما آمده و پاسخ آن ملک الملک است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم حاکمیت مطلق از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز به همین صورت یا به صورت ترکیب مالکالملک به کار میرود.
به ترکی
در ترکی عثمانی و مدرن، این مفهوم به معنای پادشاهِ پادشاهان یا دارنده پادشاهی ترجمه و تفسیر میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این کلمه شامل شاهنشاه و پادشاهِ پادشاهان است که برتری کامل یک حاکم بر سایر فرمانروایان را نشان میدهد.
در قرآن
عبارت مَلِکالملک به این شکل ترکیبی در قرآن نیست؛ اما تعبیر «مالِکَ الْمُلْکِ» در آیه ۲۶ سوره آلعمران (قُلِ اللَّهُمَّ مالِکَ الْمُلْکِ...) و همچنین واژه «المَلِک» به عنوان صفت الهی ۵ بار در قرآن آمده است که به مالکیت و پادشاهی مطلق خدا اشاره دارد.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی، این کلمه نماد غنای ذاتی و قدرت بیپایان خداوند است. در شعر کلاسیک فارسی، به ویژه در اشعار سعدی، برای توصیف ملکت جاویدان و تغییرناپذیر پروردگار به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل ملک الملک
واژه «ملکالملک» یک ترکیب واژگانی با ریشه عربی است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این اصطلاح در لغت به معنای پادشاه پادشاهان یا سلطان سلاطین است و نشاندهنده بالاترین درجه از قدرت، فرمانروایی و حاکمیت بر یک سرزمین یا کل جهان هستی است.
در کاربردهای مذهبی، عرفانی و کلامی، ملکالملک به عنوان یکی از اسما حسنای الهی شناخته میشود که به قدرت مطلقه و بینیازی پروردگار اشاره دارد؛ چرا که تمام پادشاهیهای مادی و معنوی جهان تحت سیطره اوست. در ادبیات کلاسیک فارسی نیز شاعران برای نشان دادن عظمت جاودان خداوند از این تعبیر استفاده کردهاند.