مارگزیده یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل مارگزیده

واژهٔ «مارگزیده» از جمله کلمات اصیل زبان فارسی است که ریشه در دوران پهلوی دارد و از ترکیب مادی دو جزء «مار» و «گزیدن» پدید آمده است. اگرچه معنی اولیه و سطحی آن به معنای آسیب‌دیدن جسمی از نیش مار است، اما شهرت و کاربرد عمدهٔ آن در زبان فارسی به واسطهٔ بار کنایی و ادبی آن است.

این کلمه در فرهنگ ما جایگاهی نمادین دارد و نمایانگر روان‌شناسی فردی است که به دلیل چشیدن مرارت و گزند در گذشته، چنان دچار محافظه‌کاری و ترس افراطی می‌شود که حتی از دیدن نشانه‌های واهی و بی‌خطر (مانند ریسمان) نیز هراسان می‌گردد. نظیر این مفهوم روان‌شناختی در فرهنگ‌های دیگر جهان مانند انگلیسی و ترکی نیز با عناصر بومی همان فرهنگ‌ها (مثل ترس از آتش یا فوت کردن ماست) بازآفرینی شده است.