معنی
«نگوناقبال» از ترکیب دو واژهٔ «نگون» (به معنی وارونه و سقوطکرده) و «اقبال» (به معنی بخت و خوشاقبالی) ساخته شده است و به فردی اشاره دارد که سرنوشت و طالع او برگشته و دچار بدبیاری شده است.
یعنی چه
این عبارت در زبان فارسی به عنوان صفت برای اشخاصی به کار میرود که در زندگی با بدشانسیهای مداوم روبهرو میشوند و گویی چتر دولت و بخت آنها واژگون شده است.
متضاد
واژههایی که مفهوم مقابل این کلمه را رسانده و به داشتن بخت بلند و سعادت اشاره دارند.
جمله سازی
در جدول
واژهٔ «نگون اقبال» در جدولهای متقاطع دقیقاً ۹ حرف دارد. بسته به تعداد حروف خواسته شده، معادلهایی مثل بدبخت یا شوربخت نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از این صفات برای رساندن مفهوم بدشانسی شدید یا طالع شوم استفاده میشود.
در قرآن
خود واژهٔ ترکیبی «نگوناقبال» به صورت عینی در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، از نظر معنایی با واژههایی چون «شقی» (بدبخت) یا عبارت «مُکِبّاً عَلىٰ وَجْهِهِ» (سرنگون راه رفتن) قرابت مفهومی دارد.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و تصویرسازیهای شاعرانه، این کلمه نمادی از «ستارهٔ افولکرده»، «تاریکی طالع» و قرار گرفتن در وضعیت پاییندست تقدیر و واژگونی چتر سعادت است.
جمعبندی و توضیح کامل نگون اقبال
واژهٔ «نگوناقبال» یک صفت مرکب ترکیبی (فارسی-عربی) است که در ادبیات و تداول زبانی برای توصیف افراد فلکزده، سیاهروز و بدبخت به کار میرود. بخش اول آن یعنی «نگون» ریشه در فارسی میانه دارد و به معنای وارونه یا سرنگون است، و بخش دوم آن «اقبال» از ریشه عربی به معنی بخت و طالع وام گرفته شده است؛ در نتیجه ترکیب این دو کلمه تصویرِ استعاریِ زیبایی از فردی میسازد که بخت و طالعش وارونه و سرازیر شده است.
این کلمه بار معنایی ادبی و کنایهآمیز شدیدی دارد و بیشتر در متون کهن یا موقعیتهای دراماتیک برای نشان دادن عمق شوربختی یک شخص یا یک خاندان استفاده میشود. تفاوت ظریف آن با کلماتی مثل بداقبال در این است که نگوناقبال نوعی دگرگونی و سقوط از خوشبختی به بدبختی را در دل خود پنهان دارد.
در بازیهای فکری و جدول کلمات، این واژه با ۹ حرف به عنوان یک پاسخ دقیق برای راهنمای صفتهایی چون «تیرهبخت» یا «واژگونطالع» شناخته میشود و معادلهای بینالمللی آن نظیر Unfortunate کاملاً بیانگر همین مفهومِ محرومیت از شانس و اقبال بلند هستند.