یعنی چه
شذور جمع واژهٔ شذره است و در اصل به قطعات و خردههای ریز طلا گفته میشود که از معدن استخراج شده یا پس از ذوب باقی میماند. همچنین به مرواریدهای ریزی که در میان مهرههای بزرگتر گردنبند برای تزیین قرار میگیرند نیز اطلاق میشود و مجازاً به پارههای پراکنده از یک چیز ارزشمند اشاره دارد.
مترادف
واژههایی مانند خردهطلا، پارههای زر و مرواریدهای ریز دقیقترین معادلهای معنایی شذور هستند. در کاربردهای استعاری و ادبی نیز به ذرات و خردههای پراکنده اشاره دارد.
متضاد
با توجه به اینکه ریشه و ماهیت معنایی واژه بر تکهتکه بودن و پراکندگی اجزای ریز دلالت دارد، واژههایی که بر یکپارچگی، تجمع و انسجام دلالت میکنند، متضاد آن محسوب میشوند.
هم خانواده
این واژه از ریشه عربی (ش ذ ر) است. شذره صورت مفرد آن، شذرات جمع دیگر آن و تشذیر به معنای تقسیم و جدا کردن است. توجه شود که با واژه شذوذ (از ریشه ش ذ ذ) همخانواده نیست.
ریشه
این واژه کاملاً عربی است و از ریشه ثلاثی (ش ذ ر) به معنی پراکنده شدن، جدا شدن یا تکهتکه شدن اشیاء گرانبها مشتق شده است.
جمله سازی
تلفظ
این واژه با ضمه روی حرف شین و واو مدی تلفظ میشود: شُ ذُ و ر.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متناسب با سیاق متن از معادلهای مربوط به قطعات طلا یا مرواریدهای تزیینی کوچک استفاده میشود.
به فارسی
دقیقترین برگردانهای فارسی برای این واژه، اصطلاحات ترکیبی نظیر خردههای زر، پارههای طلا و دانههای ریز مروارید هستند.
جمعبندی و توضیح کامل شذور
واژهٔ «شُذور» یک اسم جمع عربی از ریشهٔ «ش ذ ر» است که در اصل به خردهها و قطعات ریز طلای خالص استخراجشده از معدن یا ذوبشده اطلاق میشود. معنای دیگر و پرکاربرد آن در سنت زبانی، مرواریدهای بسیار ریزی است که مابین مهرههای بزرگ گردنبند قرار میگیرند تا به آن جلوه و ظرافت ببخشند. این واژه در متن قرآن مجید نیامده، اما در ادبیات و کتب علوم اسلامی حضور پررنگی دارد.
در آرایههای ادبی و متون کهن، شذور به عنوان نمادی از «ارزش فراوان در عین خرد بودن و پراکندگی» شناخته میشود. به همین جهت، دانشمندان و نویسندگان بزرگ آرایهها، سخنان قصار، نکات نغز و قطعات پراکنده اما ارزشمند دانشی خود را به شذور تشبیه میکردهاند؛ همانطور که کتاب مشهور نحوی ابنهشام انصاری «شذور الذهب» (خردههای طلا) نامگذاری شده است.