یعنی چه
یغلو یا یغلاوی در گذشته به نوعی تابه یا ظرف فلزی دستهدار گفته میشد که برای سرخ کردن و بریان کردن گوشت و غذا به کار میرفت. در دوران معاصر، این واژه بیشتر به ظروف فلزی استوانهای دردار و دستهدار اطلاق میشود که در پادگانها و زندانها برای حمل و توزیع جیره غذایی استفاده میشود.
متضاد
با توجه به اینکه یغلو اسم ابزار و ظرف مادی است، متضاد معنایی مستقیم و مشخصی در لغتنامهها برای آن وجود ندارد.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت یَغْلو (Yaghlo) یا یَغْلاوی (Yaghlāvi) و گاهی نیز با تبدیل حرف به صورت یَقْلاوی تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنمای «ظرف غذای سربازان» یا «تابه قدیمی»، کلمه ۴ حرفی «یغلو» یا صورتهای دیگر آن پاسخ صحیح است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معنای پادگانی و نظامی آن از اصطلاحات Mess tin یا Mess kit و برای معنای کهن آن یعنی تابه از واژه Pan استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معادل معانی قدیمی آن واژه «مِقلاة» (تابه) و برای کاربرد نظامی آن عبارت «وعاء طعام عسکری» به کار میرود.
به ترکی
ریشه این واژه ترکی است و در ترکی معاصر مفاهیمی نزدیک به Sefer tası (ظرف غذای سفری چندطبقه) یا به صورت توصیفی yemek kabı دارد.
به فارسی
برگردانها و معادلهای اصیل فارسی این واژه شامل کلماتی چون تاوه، ماهیتابه، دیگچه یا ظرف جیره پادگان است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات معاصر ایران، یغلو (یا یقلاوی) به عنوان نمادی از دوران خدمت اجباری سربازی، جیره غذایی اندک، زندگی اشتراکی پادگانی و نوستالژی آن دوران شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل یغلو
واژه «یغلو» یا صورتهای رایجتر آن مانند «یغلاوی» و «یقلاوی»، یک وامواژه کهن از زبانهای ترکی است که به زبان فارسی راه یافته است. در متون کهن ادبی، این کلمه در معنی نوعی تاوه یا ظرف فلزی دستهدار برای سرخ کردن و تفت دادن گوشت و غذا به کار میرفته است، چنانکه در اشعار بسحاق اطعمه (شاعر غذاشناس قرن نهم) نیز به این کاربرد اشاره شده است.
در دوره معاصر، معنای این واژه تغییر یافت و بیشتر به ظروف فلزی استوانهای، دردار و دستهداری اطلاق شد که برای جابهجایی و توزیع غذای سربازان در پادگانها یا زندانیان در ندامتگاهها استفاده میشد. امروزه این واژه در زبان گفتاری روزمره تقریباً منسوخ شده و بیشتر کاربرد تاریخی و حل جدول دارد و در فرهنگ عامه یادآور خاطرات و سختیهای دوران خدمت سربازی است.