یعنی چه
واژهٔ مثقف به کسی اطلاق میشود که دارای فرهنگ، دانش عمومی بالا، آگاهی اجتماعی و اهل مطالعه و فکر باشد. این کلمه در زبان مدرن به عنوان معادل روشنفکر یا فرد تحصیلکرده و بافرهنگ به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت مُثَقَّف (با ضم میم، فتح ث، فتح و تشدید قاف) تلفظ میشود.
در جدول
کلمهٔ مثقف در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان راهنمای کلماتی چون فرهیخته، بافرهنگ یا روشنفکر میآید و خود این واژه دارای ۴ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، میتوان از معادلهای تفکربرانگیز و فرهنگی مانند Intellectual یا Cultured برای این واژه استفاده کرد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان عربی امروز دقیقاً به معنای فرد روشنفکر، اهل مطالعه و عضو نخبهٔ فکری جامعه به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این واژه شامل کلماتی چون «فرهیخته»، «بافرهنگ»، «صاحبمعرفت» و «دانشآموخته» است.
در قرآن
خود کلمهٔ «مُثقّف» با این ساختار و معنای مدرن در قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، فعل همریشهٔ آن مانند «ثَقِفْتُمُوهُمْ» در آیاتی نظیر آیه ۱۹۱ سوره بقره آمده که در آنجا به معنی «یافتن، چیرگی و دست یافتن بر کسی» است.
نماد چیست
واژهٔ مثقف در ادبیات فکری و اجتماعی مدرن، نمادی از دانایی، تفکر انتقادی، شناخت جامعه و کتابخوانی است. اگرچه نماد باستانی رسمی ندارد، اما عناصری مانند کتاب و قلم بازتابدهندهٔ مفهوم آن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل مثقف
واژهٔ «مُثَقَّف» یک کلمهٔ اصالتاً عربی از ریشه «ث ق ف» است که وارد زبان فارسی شده و در گذر زمان چرخش معنایی جالبی را تجربه کرده است. در معنای لغوی و قدیمی، این واژه به چیزی یا نیزهای گفته میشد که کجی آن گرفته شده و صیقل خورده باشد. اما در کاربرد معاصر و مدرن، به فردی آگاه، تحصیلکرده، بافرهنگ و اهل فکری اطلاق میشود که کجیهای جهل از اندیشهاش زدوده شده است.
این واژه امروزه مترادف با مفاهیمی چون روشنفکر، فرهیخته و داناست و در جامعه به نخبگان فکری و فرهنگی اشاره دارد. اگرچه ریشه این کلمه در قرآن کریم به معنای چیرگی و یافتن به کار رفته، اما مفهوم اصطلاحی و فرهنگی امروزی آن یک توسعه معنایی جدید در زبانهای فارسی و عربی به شمار میرود.