یعنی چه
واژه متسحر در زبان عربی اسم فاعل از باب تفعل (تسحّر) است و به فردی بیدار در وقت سحر اشاره دارد که مشغول خوردن وعده سحری برای آمادگی روزهداری است. گاهی این واژه ممکن است با «مُسَحَّر» به معنی جادوشده و افسونشده اشتباه گرفته شود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه مِیم، فتح تاء، فتح سین و کسر و تشدید حاء به صورت مُ-تَ-سَ-حِّ-ر است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، به عنوان پاسخ پنجحرفی برای راهنمای «سحریخور» یا «کسی که طعام سحری میخورد» استفاده میشود.
به انگلیسی
برای واژه اصیل متسحر عباراتی که به خوردن طعام قبل از سپیدهدم اشاره دارند معادل هستند. در صورت منظور بودن واژه مسحّر، از کلمات مربوط به جادو استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در جوامع اسلامی برای توصیف افرادی که قبل از امساک روزه، بیدار شده و طعام میخورند به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی معادل دقیق و تککلمهایِ رایجی برای متسحر وجود ندارد و معمولاً به صورت ترکیبی نظیر «سحریخور» یا «روزه داری که سحری میخورد» برگردانده میشود.
در قرآن
عین کلمه «متسحر» در قرآن کریم یافت نمیشود؛ اما واژه شبیه به آن یعنی «مُسَحَّر» (به معنی جادوشده) در آیاتی مانند «إِنَّمَا أَنتَ مِنَ الْمُسَحَّرِینَ» آمده است. همچنین همخانواده دیگر آن یعنی «الأسحار» در آیه ۱۷ سوره آلعمران به کار رفته است.
نماد چیست
این واژه مفهوم اسطورهای خاصی ندارد، اما در فرهنگ اسلامی نمادی از بیداری شبانه، طاعت، آمادگی برای روزهداری و معنویت ساعات پایانی شب و پیش از سپیدهدم است.
جمعبندی و توضیح کامل متسحر
واژه «متسحر» یک لفظ وامگرفته از زبان عربی و مشتق از ریشه ثلاثی (سحر) است که در زبان فارسی معیار چندان به عنوان یک کلمه مستقل و رایج جا نیفتاده است. معنای اصلی و دقیق آن به کسی اشاره دارد که در ساعات پایانی شب و پیش از آغاز روزه، مشغول خوردن طعام (سحری) است.
نکته مهم در بررسی این کلمه، تفکیک آن از واژه همشکل و نزدیک «مُسَحَّر» است. در حالی که متسحر به حوزه معنایی زمان سحر و طعام قبل از صبح برمیگردد، مُسَحَّر به معنای جادوشده، فریبخورده یا دگرگونعقل است که در آیات قرآن کریم نیز به آن اشاره شده است.
بنابراین در کاربردهای ادبی، مذهبی و به ویژه در جدولهای کلمات متقاطع، معنای متسحر را باید در ارتباط مستقیم با آیین روزهداری و مفهوم «سحریخور» جستجو کرد.