یعنی چه
ابوقبیس نام یکی از کوههای مشهور و مقدسی است که در سمت شرق مسجدالحرام در شهر مکه قرار دارد. در سنت و روایات اسلامی، این کوه از نخستین کوههای آفریدهشده بر روی زمین به شمار میرود و جایگاه رویدادهای تاریخی مهمی بوده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «کوهی در مکه»، «نخستین کوه خلقت» یا «کوهی که حجرالاسود در آن امانت بود»، واژه ۷ حرفی «ابوقبیس» یا معادل ۶ حرفی آن «بوقبیس» مورد نظر است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و نقشههای جغرافیایی، این کوه تاریخی را با عبارت Mount Abu Qubays یا Abu Qubais Mountain ثبت میکنند.
به فارسی
این واژه در اصل یک اسم خاص جغرافیایی (عربی) است؛ اما در زبان و ادبیات فارسی کلاسیک، به عنوان کنایه و استعاره برای اشاره به هر چیز بسیار عظیم، سنگین، استوار و یا داشتن پشتوانهای محکم و تزلزلناپذیر به کار میرود.
در قرآن
نام ابوقبیس به صورت صریح و مستقیم در آیات قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، در کتابهای تفسیری و روایات ذیل آیاتی همچون آیه ۹۷ سوره آلعمران (درباره نشانههای روشن مکه) و سوره قمر (به عنوان محل وقوع معجزه شقالقمر پیامبر اکرم) نام این کوه مطرح میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و سنت اسلامی، ابوقبیس نماد «امانتداری» است، چرا که بر اساس روایات، حجرالاسود در زمان طوفان نوح در دل این کوه به امانت سپری شد. همچنین در شعر و ادبیات فارسی، این واژه نمادی برای پایداری، عظمت، سنگینی فوقالعاده و اصالت است.
جمعبندی و توضیح کامل ابوقبیس
کوه ابوقبیس یکی از اَعلام و مکانهای جغرافیایی-تاریخی برجسته در تاریخ و فرهنگ اسلامی است که در نزدیکی مسجدالحرام و روبروی حجرالاسود قرار دارد. بر اساس باورها و روایات کهن، این کوه نخستین کوهی است که بر روی زمین استوار شد و به دلیل نگهداری از حجرالاسود در دوران پیش از کعبه، به آن «جبلالامین» نیز میگفتند. گرچه امروزه با توسعه شهری مکه ظاهر گذشته خود را از دست داده، اما نام آن در تاریخ اسلام جاودان است.
در حوزه زبان و ادبیات فارسی، ابوقبیس از قالب یک نام جغرافیایی فراتر رفته و به عنوان یک آرایه استعاری وارد شعر و ضربالمثلها شده است. شاعران کلاسیک از نام این کوه برای تصویرسازی درباره پدیدههای بسیار سنگین، استوار و عظیم استفاده میکردهاند. همچنین صعود به این کوه و وقایعی چون معجزه شقالقمر بر فراز آن، ابوقبیس را به نمادی از عظمت و معنویت پیوند زده است.