معنی
واژه سریر در زبان فارسی به دو معنی عمده به کار میرود؛ نخست به معنی تخت پادشاهی، اورنگ و مسند سلطنت که مایه شکوه است، و دوم به معنی بستر، جای خواب و مکانی برای استراحت.
یعنی چه
این کلمه اشاره به جایگاهی بالا و محترم دارد. در ادبیات به عنوان مظهر قدرت و فرمانروایی (تخت شاهی) و در کاربرد عامتر به عنوان محل آرامش و خواب (بستر) معنا میدهد.
مترادف
کلمات فوق همگی در معنای جایگاه نشستن شاهانه یا محل استراحت با سریر شباهت کامل دارند.
تلفظ
این واژه به فتح سین و کسر راء تلفظ میشود: سَریر.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به کلماتی چون تخت پادشاهی، اورنگ یا بستر خواب، واژه ۴ حرفی «سریر» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در معنای سلطنتی از Throne و در معنای استراحت از Bed یا Couch استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است. در زبان عربی به تخت خواب یا تخت شاهی گفته میشود و جمع تکسیر آن «سُرُر» است.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این کلمه، واژگانی چون تخت، اورنگ و اریکه هستند که در ادبیات فارسی قدمت زیادی دارند.
جمعبندی و توضیح کامل سریر
واژه «سریر» یک اسم ثلاثی مجرد عربیالاصل است که به فرهنگ و زبان فارسی راه یافته است. این کلمه در متون کهن و ادبیات رسمی به دو مفهوم کلیدی اشاره دارد: یکی تخت پادشاهی و سلطنت که مظهر اقتدار، فرمانروایی و بالانشینی است، و دیگری بستر و محل استراحت. در تحلیلهای ریشهشناسی گفته میشود این نامگذاری یا به دلیل تراشیدن و بریدن چوب آن بوده و یا به این علت که نشستن بر آن مایه شادمانی و سرور میشود.
این واژه در متون دینی و قرآن کریم نیز جایگاه ویژهای دارد. اگرچه مفرد آن در قرآن نیامده، اما شکل جمع آن یعنی «سُرُر» ۵ بار برای توصیف تختهای بهشتی مؤمنان به کار رفته است که نشاندهنده آرامش، عزت، رفاه و کرامت الهی در آخرت است. در شعر و ادب فارسی نیز شاعران بزرگ بارها از سریر به عنوان نمادی از پادشاهی و شوکت یاد کردهاند.