یعنی چه
در دانش زیستشناسی، به هر موجود زندهای که پیکرهٔ آن متشکل از چندین سلولِ وابسته و متمایز باشد، پریاخته یا چندسلولی میگویند. این جانداران شامل گیاهان، جانوران و قارچها میشوند.
تلفظ
این واژه از دو بخش «پُر» (به معنی زیاد و متعدد) و «یاخته» (به معنی سلول) ترکیب شده و به صورت روان و بدون تشدید تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «پریاخته» به عنوان پاسخ ۷ حرفی برای راهنماهایی چون «جاندار چندسلولی» یا «متازوآ» کاربرد دارد.
به انگلیسی
رایجترین معادل انگلیسی این واژه Multicellular است که دقیقاً از ترکیب پیشوند multi (چندین) و cellular (سلولی) ساخته شده است.
به عربی
در زبان عربی برای توصیف جانداران چندسلولی از اصطلاحات ترکیبیِ «متعدد الخلايا» یا «عديد الخلايا» استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، واژهٔ Çok به معنای زیاد/چند و hücreli به معنای سلولی است که در مجموع مفهوم پریاخته را میسازد.
به فارسی
این واژه یک ساختِ سَره و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. معادلهای دیگر آن در زبان فارسی «پرسلولی» (ترکیب فارسی-فرانسوی) و «چندیاختهای» هستند.
نماد چیست
واژهٔ پریاخته صرفاً در علوم تجربی و زیستشناسی کاربرد دارد. در فرهنگ عامه یا ادبیات کلاسیک دارای نماد، نشانه یا مظهر مفهوم خاصی نیست و فاقد کاربرد استعاری است.
جمعبندی و توضیح کامل پریاخته
واژهٔ «پریاخته» یک اصطلاح علمی و نوساخته در زبان فارسی است که توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی به عنوان معادل واژهٔ بیگانهٔ «Multicellular» تصویب شده است. این کلمه از پیشوند تکثر «پُر» و واژهٔ پهلوی «یاخته» (به معنی سلول) تشکیل شده و به هر جانداری اشاره دارد که پیکر آن از بیش از یک سلول شکل گرفته است. جانداران پریاختهای در مقابل تکیاختهایها قرار میگیرند و شامل دستههای بزرگی چون جانوران، گیاهان و قارچها میشوند.
از نظر ساختار زیستی، جانداران پریاخته به دو گروه ساده و پیچیده تقسیم میشوند؛ در نمونههای ساده، سلولها در کنار هم زندگی میکنند اما استقلال نسبی دارند، در حالی که در جانداران پیچیده (مانند بدن انسان)، سلولها کاملاً تمایز یافته، بافتها و اندامها را میسازند و به یکدیگر وابستگی حیاتی دارند. این واژه فاقد ریشه یا کاربرد در متون کهن ادبی یا مذهبی مانند قرآن است و کاملاً در دایرهٔ واژگان زیستشناسی مدرن تعریف میشود.