یعنی چه
واژه «نامطلبی» از ترکیب «نام» (به معنی شهرت و آوازه) و «طلبی» (به معنی خواستن و جستن) ساخته شده است. این اصطلاح اشاره به ویژگی رفتاری یا روانی فردی دارد که همواره در پی کسب معروفیت، نام و نشان و دیده شدن توسط دیگران است.
تلفظ
این واژه از نظر آوایی به صورت سههجایی و با سکون روی میم و فتح بر روی طاء و لاء تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مدخل در جدول کلمات متقاطع، خودِ واژه «نام طلبی» با ۷ حرف است. همچنین واژههای هممعنی مانند «نام جویی» نیز ممکن است مدنظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بار معنایی مثبت یا منفی (شهرت مثبت یا بدنامی/معروفیت کاذب)، از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم تمایل به برتریجویی و دیده شدن در میان مردم معمولاً با عبارات «حب الظهور» یا «طلب الشهرة» بیان میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای اشاره به ولع و میل مفرط به شهرت از این واژگان استفاده میشود.
در قرآن
خودِ ترکیب فارسی «نامطلبی» در قرآن وجود ندارد، اما مفهوم آن یعنی «حب الشهرة» یا برتریجویی در آیاتی مانند آیه ۸۳ سوره قصص نکوهش شده است؛ آنجا که میفرماید سرای آخرت برای کسانی است که خواهان برتریجویی (علوّاً فیالارض) و فساد نیستند.
نماد چیست
از نظر روانشناختی، نامطلبی نمادی از میل به دیدهشدن و نیاز به تأیید اجتماعی است. در ادبیات و متون عرفانی، شهرتطلبی و نامخواهی به دلیل بیثباتی و پوچی، اغلب به «سایه» یا «سراب» تشبیه و نمادگذاری میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نام طلبی
واژه «نامطلبی» یک حاصلمصدر مرکب قیاسی در زبان فارسی است که از ترکیب واژه پارسی «نام» (به معنی شهرت و آوازه) و واژه عربی «طلب» به همراه یای مصدری ساخته شده است. اگرچه این اصطلاح به صورت یک مدخل مستقل و سنتی در فرهنگهای لغت اصلی مانند دهخدا کمتر به چشم میخورد، اما ساختار واژگانی آن کاملاً بر اساس الگوهای زنده زبان فارسی (مانند جاهطلبی و مهرطلبی) بنا شده و معنای آن به وضوح روشن است.
این واژه از نظر معنایی مترادف با شهرتجویی، آوازهخواهی و تظاهر است و در نقطه مقابل مفاهیمی چون گمنامی، فروتنی و خمول (گمنامزیستی) قرار میگیرد. بار معنایی آن در ادبیات اخلاقی و عرفانی غالباً منفی است و به عنوان یکی از آفات روحی و نمادی از دلبستگی به دنیا و تاییدهای گذرا یاد میشود، در حالی که در رویکردهای حماسی یا اجتماعی گاهی میتواند با مفهوم نامآوری و افتخارآفرینی همپوشانی داشته باشد.