یعنی چه
واژه مُبتهِل در لغت به کسی گفته میشود که در حال دعا و نیایش، نهایت فروتنی، اصرار و زاری را از خود نشان میدهد و با اخلاص کامل از پروردگار حاجت میطلبد.
تفرظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت ضمه در م، سکون در ب، فتح در ت و کسر در هـ (مُبْتَهِـل) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه مبتهل به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «دعا کننده» یا «زاری کننده» با ۵ حرف به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی که مفهوم التماس خاضعانه و دعای عاجزانه را برسانند برای ترجمه مبتهل استفاده میشوند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و اسم فاعل از باب افتعال (ابتهال) است و در خود زبان عربی نیز به همین معنا به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون نیایشگر عاجز، زاریکننده به درگاه حق و دعاگو با اخلاص هستند.
در قرآن
خود کلمه مبتهل در قرآن نیامده، اما فعل همریشه آن یعنی «نَبْتَهِلْ» در آیه مباهله به معنی «تضرع و زاری کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم» آمده است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، مبتهل نماد بنده بالامکان خاضعی است که با بلند کردن دستها رو به آسمان، قطع تعلق خود را از دنیا و تکیه کاملش را به خدا نشان میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل مبتهل
واژه مُبتهِل از ریشه عربی «بهـل» گرفته شده و اسم فاعل از باب افتعال است. این کلمه در زبان و ادبیات فارسی به معنای کسی است که با تضرع، زاری و اصرار فراوان به درگاه خداوند دعا میکند و در نیایش خود نهایت خضوع و فروتنی را به نمایش میگذارد.
اگرچه خود این صفت به طور مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما فعل مضارع متکلم معالغیر آن یعنی «نَبْتَهِلْ» در آیه معروف مباهله (آیه ۶۱ سوره آلعمران) به کار رفته است که نشاندهنده جریان دعای شدید و خالصانه برای آشکار شدن حق است.
در روایات و فرهنگ عرفانی، حالت ابتهال به عنوان بالاترین درجه خلوص در دعا توصیف شده که در آن بنده دستهای خود را به نشانه تسلیم و نیاز کامل، بالاتر از سر قرار میدهد و تصویری عینی از فقر ذاتی انسان در برابر غنای الهی را خلق میکند.