یعنی چه
رنای رناتنی یک مولکول RNA غیرکدکننده است که به همراه پروتئینها، ساختار اندامک رناتن (ریبوزوم) را شکل میدهد. این مولکول علاوه بر نقش ساختاری در کارخانه پروتئینسازی سلول، دارای فعالیت آنزیمی (کاتالیزوری) است و پیوند پپتیدی بین آمینواسیدها را در فرایند ترجمه برقرار میکند.
تلفظ
این ترکیب به صورت [رِ نایِ رِ نا تَ نی] تلفظ میشود که از دو بخش «رِنا» (مخفف RNA) و «رناتنی» (منسوب به رناتن) ساخته شده است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این واژه ۱۰ حرف دارد. معادلهای دیگر آن مانند رنای ریبوزومی نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این مولکول Ribosomal RNA گفته میشود که به صورت مخفف با نماد rRNA نمایش داده میشود.
به فارسی
این اصطلاح مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. در متون قدیمیتر یا موازی زیستشناسی، از عبارات «رنای ریبوزومی»، «آرانای ریبوزومی» یا واژه ترکیبی «رنار» به عنوان همارز فارسی آن استفاده میشود.
در قرآن
این واژه یک اصطلاح تخصصی، نوین و بیولوژیک در علوم تجربی و زیستشناسی مولکولی مدرن است؛ بنابراین در متون کهن، آیات قرآن کریم یا علوم سنتی اسلامی سابقه کاربرد ندارد.
نماد چیست
در متون علمی و بیوشیمی، این مولکول را با نماد کوچک rRNA نشان میدهند. در نامگذاریهای تخصصیتر بر اساس ضریب رسوب، ممکن است با نمادهایی مانند 18S rRNA یا 28S rRNA نیز دیده شود.
جمعبندی و توضیح کامل رنای رناتنی
رنای رناتنی یا همان rRNA، یکی از کلیدیترین انواع اسیدهای نوکلئیک در سلولهای زنده است. این مولکول به عنوان سازنده اصلی ساختار رناتنها (ریبوزومها) عمل میکند. ریبوزومها کارخانههای پروتئینسازی سلول هستند و بدون حضور رنای رناتنی، اتصال آمینواسیدها و سنتز زنجیرههای پپتیدی عملاً غیرممکن خواهد بود.
واژه «رنای رناتنی» از مصوبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که جایگزین اصطلاح بیگانه ریبوزومال RNA شده است. واژه «رنا» مخفف فارسی شدهِ RNA است و «رناتن» به اندامکی اشاره دارد که این رنا در آن مستقر است. این مولکول برخلاف رنای پیک، رمزهای ژنتیکی را برای ساخت پروتئین حمل نمیکند، بلکه خود به عنوان یک کاتالیزور زیستی عمل مینماید.