یعنی چه
نادمة صیغه مؤنث از اسم فاعل «نادم» است. این واژه برای توصیف زن یا دختری به کار میرود که از انجام کاری یا تصمیمی در گذشته دچار حسرت، اندوه و پشیمانی عمیق شده و آرزو میکرد که آن کار را انجام نداده بود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان مبدأ (عربی) «nādimah» است که در فارسی معمولاً هاء انتهای آن ساکن یا به صورت مصوت کوتاه پیش میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه نادمة به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «زن پشیمان» یا «مؤنث نادم» کاربرد دارد و طول آن ۵ حرف است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی با توجه به بار معنایی مؤنث و پشیمانی، از این واژهها استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود یک واژه اصیل عربی از ریشه (ن-د-م) است و نیازی به ترجمه به عربی ندارد، بلکه خود صفت مشبهه/اسم فاعل مؤنث است.
در قرآن
عین کلمه مفرد «نادمة» در قرآن نیامده است، اما همخانواده جمع آن یعنی «النَّادِمِینَ» چندین بار ذکر شده؛ از جمله در سوره مائده آیه ۳۱ درباره پشیمانی قابیل پس از کشتن هابیل (...فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِینَ) و سوره حجرات آیه ۶ جهت هشدار به مؤمنان برای راستیآزمایی اخبار.
نماد چیست
در ادبیات اخلاقی و عرفانی، نادمة یا جان پشیمان، نمادی از بیداری وجدان و «نفس لوّامه» انسان است. این حالت نشاندهنده زنده بودن حس اخلاقی در فرد است که پس از ارتکاب خطا، او را سرزنش کرده و به سمت اصلاح و توبه سوق میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل نادمة
واژه نادمة ساختاری عربی دارد که به زبان فارسی وارد شده و صیغه مؤنث کلمه نادم است. این کلمه دقیقاً به معنای دختری یا زنی است که از کرده خود سخت پشیمان و حسرتزده گشته و وجدانش بیدار شده است. ریشه اصلی این واژه «ن-د-م» به معنای اندوه ناشی از خطای گذشته است.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، اگرچه این لفظ به صورت مفرد مؤنث به کار نرفته، اما مفهوم ریشهای آن (ندامت) به عنوان یکی از ارکان اصلی پذیرش توبه و بازگشت به مسیر درست شناخته میشود. در ادبیات فارسی نیز حالت نادمه بودن، نمادی از شکستن غرور و پدیدار شدن شرم بندگی است.
از نظر ساختار کلماتی، این واژه با کلماتی چون ندامت، نادمین و مندم همخانواده است و در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع معمولاً به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای مفهوم پشیمانی و تأسف مورد استفاده قرار میگیرد.