یعنی چه
این ترکیب عطفی از دو کلمه «قدر» (ارزش، مقام، منزلت) و «شوکت» (شکوه، جلال، عظمت و قدرت) ساخته شده است که در مجموع به معنای داشتن جاه و جلال بسیار، مقام والا، و عظمت و اقتدار باشکوه است.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت قَدر (با فتح قاف و سکون دال) و شَوکت (با فتح شین و سکون واو) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند حشمت، جلال، عظمت، شکوه و وقار، دبدبه و کبکبه به عنوان پاسخ یا هممعنیِ این ترکیب به کار میروند.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم این ترکیب در زبان انگلیسی میتوان از عباراتی که همزمان شکوه و اقتدار را نشان میدهند استفاده کرد.
به عربی
هر دو واژه ریشه عربی دارند. واژه شوکت در قرآن (آیه ۷ سوره انفال) نیز به معنی تیزی اسلحه و قدرت تدافعی به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای اصیل و عبارات جایگزین فارسی این ترکیب شامل فرّ و فروغ، شکوه و وقار، جاه و جلال، و حشمت هستند.
نماد چیست
این ترکیب یک مفهوم انتزاعی است و نماد مادی ثابتی ندارد؛ اما در ادبیات کلاسیک و کهن، «تاج و تخت»، «شیر» یا «بارگاه» مجاز یا نمادی از شوکت و قدرت شاهان و حاکمان به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل قدر و شوکت
ترکیب «قدر و شوکت» یک اصطلاح اصیل با ریشههای عربی است که از پیوند دو مفهوم «ارزش و منزلت» (قدر) و «قدرت، هیبت و تیزی اسلحه» (شوکت) پدید آمده است. این عبارت در زبان فارسی برای توصیف بالاترین درجاتِ جایگاه اجتماعی، سیاسی یا معنوی یک فرد، حکومت یا جایگاه بلند انسانی به کار میرود و نشاندهنده ابهتی است که همراه با احترام و اقتدار مشروع باشد.
در متون کهن و ادبیات کلاسیک فارسی، داشتن قدر و شوکت به فرمانروایان یا شخصیتهای والامقام نسبت داده میشود. تقابل آن با واژگانی چون ذلت و حقارت نشان میدهد که این مفهوم فراتر از قدرت مادی صرف، دربرگیرنده نوعی وقار، بزرگواری و جلال معنوی است که چشمها را خیره و دلها را به تحسین وادار میسازد.