یعنی چه
الفزع به معنای ترس بسیار شدید، هول و دگرگون شدن آرامش قلب بر اثر رخ دادن ناگهانی یک امر عظیم یا خطرناک است. این واژه در زبان عربی از اضداد نیز به شمار میرود و گاه به معنی پناه بردن یا فریادرسی نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح فاء و فتح زاء به صورت «اَلْفَزَع» است که در حالت مصدری بدون ال نیز «فَزَع» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه «الفزع» به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای راهنمای «ترس و وحشت شدید» یا «هراس ناگهانی» شناخته میشود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه نشاندهنده بالاترین حد از ترس و اضطراب ناگهانی هستند که کنترل رفتار را از انسان سلب میکند.
به عربی
در زبان عربی معیار، واژههایی چون الذعر و الرعب نزدیکترین معادلهای معنایی به الفزع هستند.
به فارسی
در زبان فارسی این واژه به معنای هراس، وحشت و اضطراب مفرط آمده است. همچنین در ادبیات فارسی ترکیبی اتباعی به صورت «جزع و فزع» رایج است که به معنای گریه، زاری، ناله و بیتابی شدید ناشی از درد یا مصیبت به کار میرود.
در قرآن
این واژه و مشتقات آن در قرآن کریم به وقایع تکاندهنده قیامت اشاره دارند؛ مانند «الفزع الأکبر» (وحشت بزرگ در آیه ۱۰۳ سوره انبیاء) که مومنان از آن در امان هستند، و فزع عمومی هنگام دمیده شدن در صور (آیه ۸۷ سوره نمل).
نماد چیست
واژه الفزع نماد فیزیکی، مادی یا حیوانی خاصی ندارد؛ بلکه در فرهنگ اسلامی و ادبیات دینی، نماد و مظهر حالت روانی مواجهه ناگهانی انسان با عظمت الهی، حقیقت مطلق و هول و تکانهای شدید روز رستاخیز است.
جمعبندی و توضیح کامل الفزع
واژه «الفزع» در اصل یک اسم معرفه به ال در زبان عربی است که از ریشه سه حرفی (ف ز ع) مشتق شده و به معنای ترس شدید، آشفتگی دل و هراس ناگهانی ناشی از مواجهه با یک حادثه بزرگ است. این واژه از کلمات اضداد به شمار میرود، به این معنا که در شرایطی میتواند مفهوم پناه بردن یا یاری رساندن را نیز متبادر کند.
در فرهنگ و متون اسلامی، الفزع جایگاه ویژهای در توصیف احوال قیامت دارد. عباراتی چون «الفزع الاکبر» نمایانگر بالاترین حد وحشت و هراسی است که با نفخ صور و برپایی رستاخیز بر اهل زمین و آسمان چیره میشود و تنها مومنان حقیقی از آن در امان خواهند بود.
در زبان و ادبیات فارسی، اگرچه این واژه معنای اصیل قرآنی و عربی خود را حفظ کرده، اما بیشتر در ترکیب کنایی «جزع و فزع» به کار میرود. فارسیزبانان از این اصطلاح برای نشان دادن بیتابی مفرط، ناله، زاری و شیون ناشی از درد، بیماری یا وقوع مصیبتهای سخت استفاده میکنند.