یعنی چه
این اصطلاح عامیانه به پدیدهای اشاره دارد که در آن برخی مردان با ورود به سنین کهنسالی، وقار سن خود را حفظ نکرده و دچار میل افراطی، تنوعطلبی، هوسرانی و هرزهچشمی نسبت به زنان میشوند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [پیرمَردها دَلَه میشَوَند] است که در آن واژه «دَلَه» با فتح دال و لام خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه و اصطلاح عامیانه به معنی هرزهچشم شدن پیران، دقیقاً خود عبارت «پیرمردها دله می شوند» با ۱۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی نزدیکترین اصطلاح معادل برای توصیف این حالت، عبارت Dirty old man است که اصطلاحی کاملاً عرفی برای پیرمردهای هوسباز محسوب میشود.
به عربی
در زبان عربی از واژه «متصابي» برای مرد کهنسالی که اصرار بر تقلید رفتارهای جوانی و هوسبازی دارد، استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای صریحتر فارسی آن شامل عباراتی چون هوسران شدن کهنسالان، چشمچرانی در پیری، تنوعطلبی پیران و از دست رفتن وقار کهنسالی است.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ عامه نماد بارز سرزنش رفتار نابهنجار و خارج از عرف سن و سال، غلبه شهوت در اواخر عمر و از دست رفتن متانت دوران پیری است.
جمعبندی و توضیح کامل پیرمردها دله می شوند
اصطلاح عامیانه «پیرمردها دله میشوند» ریشه در فرهنگ زبانی و یادداشتهای لغوی معتبری همچون لغتنامه دهخدا دارد. واژه «دله» در این ترکیب به معنای فرد هوسناک، تنوعطلب و متمایل به امور پست است؛ همانطور که در تشبیهات عامیانه به حیوان ولگرد یا کودک ناخنکزن اطلاق میشود، در اینجا نیز به پیرانی اشاره دارد که به هر زنی چشم میدوزند و آرزوی تمتع دارند.
این گزاره رفتاری، جنبهای انتقادی و منفی در جامعه دارد و به نوعی زوال وقار و متانت دوران کهنسالی را بازگو میکند. در فرهنگهای دیگر نیز معادلهای دقیقی مانند Dirty old man در انگلیسی برای آن وجود دارد که نشاندهنده نگاه همسان جوامع به این نابهنجاری رفتاری است.