یعنی چه
این کلمه یک ساختار فعلی و بلاغی در زبان عربی است که از حرف عطف «فَـ» (پس)، فعل ماضی «نَبَذُوا» (دور انداختند) و ضمیر مفعولی «هُ» (آن را) تشکیل شده است. در مفهوم کنایی، به معنای بیاعتنایی کامل، رها کردن و ترک کردن آگاهانه یک عهد، پیمان یا کتاب آسمانی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت فتحة بر روی ف، ن و ب، ضمة بر روی ذال همراه با واو مدی، و ضمة بر روی هاء تولید میشود: فَنَبَذُوهُ.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه به عنوان یک کلمه ۶ حرفی قرآنی با مفهوم «پس آن را پشت سر انداختند» یا «رها کردند» شناخته میشود.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی قرآن کریم، این فعل معمولاً با ترکیبهایی که نشاندهنده انداختن، طرد کردن و رها کردن با بیاعتنایی است ترجمه میشود.
به عربی
در کتابهای لغت و تفاسیر عربی، هممعناهایی همچون «طرح»، «ترک»، «إهمال» و «رمي خلف الظهر» برای تبیین دقیق این واژه ذکر شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: پس آن را پشت سر انداختند، وانهادند، ترک کردند، طرد کردند، و نسبت به آن بیاعتنایی کامل روا داشتند.
در قرآن
این کلمه عینا در آیه ۱۸۷ سوره آلعمران آمده است: «...وَلا تَکتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِم...» که به ماجرای پیمانشکنی اهل کتاب و کتمان حقیقتِ وحی اشاره دارد. ساختار تصویریِ «پشت سر انداختن»، اوج بیارزش تلقی کردن تعهدات را نشان میدهد.
نماد چیست
در برداشتهای معنایی و کنایات دینی، عبارت «فنبذوه وراء ظهورهم» به نمادی برای طرد حقیقت، انتخاب منفعتهای زودگذر دنیوی به جای عهد الهی، بیتعهدی کامل و فراموشی عمدی تکالیف تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل فنبذوه
واژه «فَنَبَذُوهُ» یک ساختار فعلی عربی مشتق از ریشه ثلاثی «ن ب ذ» است که اساساً به معنای انداختن چیزی به دلیل بیارزش و بیمقدار بودن آن است. این کلمه در قرآن کریم به عنوان تعبیری استعاری و بسیار قوی برای توصیف کسانی به کار رفته که آگاهانه عهد و پیمان الهی یا آیات کتاب آسمانی را نادیده گرفته و به آن پشت پا زدند.
تصویرسازی بلاغی این واژه در ترکیبهایی مانند پشت سر افکندن، نشاندهنده اوج بیاعتنایی، کتمان حقیقت و ترجیح دادن بهای اندک دنیا بر هدایت الهی است. این کلمه اصالتاً فارسی نیست اما در متون تفسیری و ادبیات مذهبی فارسی کاربرد فراوانی دارد.