یعنی چه
ترکیزهشناسی شاخهای تخصصی از علم زیستشناسی و پزشکی است که به مطالعه همهجانبه باکتریها، از جمله ساختار سلولی، نحوه تکثیر، رشد، ژنتیک و بیماریزایی آنها در جانداران میپردازد.
تلفظ
این واژه از ترکیب «تَرکیزه» (به معنای باکتری) و «شِناسی» (پسوند دانش و مطالعه) ساخته شده است و به صورت روان تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «ترکیزه شناسی» به عنوان معادل فارسی و ۱۱ حرفی برای اصطلاح باکتریشناسی به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون علمی بینالمللی، به دانش مطالعه باکتریها Bacteriology میگویند.
به فارسی
اگرچه «ترکیزهشناسی» به عنوان یک نوواژه پیشنهادی ساخته شده، اما در زبان فارسی معیار و دانشگاهی، واژه اصیل و جاافتاده «باکتریشناسی» یا «میکروبشناسی» کاربرد بسیار بیشتری دارد.
در قرآن
واژه ترکیزهشناسی یک اصطلاح علمی و ساختگی در دهههای اخیر است؛ بنابراین در کتاب مقدس قرآن و متون کهن عربی هیچگونه سابقه و کاربردی ندارد.
نماد چیست
این اصطلاح نماد سنتی یا اسطورهای ندارد، اما در تصویرسازیهای علمی، اشکال میکروسکوپی باکتریها (مانند باسیلها و کوکسیها) یا ظروف پتریدیش حاوی کلونیهای میکروبی به عنوان نماد این علم شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل ترکیزه شناسی
واژه «ترکیزهشناسی» یک نوواژه تخصصی در زبان فارسی است که از ترکیب «ترکیزه» (برگرفته از ریشه ترکیدن و شکافتن سلولی به نشانه تکثیر باکتریها + پسوند تصغیر -یزه) و پسوند «شناسی» شکل گرفته است. این اصطلاح در برخی منابع علمی به عنوان معادل واژه بینالمللی Bacteriology (باکتریشناسی) پیشنهاد شده است.
با وجود ساختار اصولی، این واژه جزو مصوبات کاملاً تثبیتشده و رایج فرهنگستان زبان و ادب فارسی به شمار نمیرود و در فضاهای دانشگاهی و پزشکی همچنان واژه «باکتریشناسی» کاربرد اصلی و رسمی را دارد. به همین دلیل، بیشتر در فرهنگهای لغات، جدولها و برخی متون آموزشی خاص دیده میشود.