یعنی چه
دیوانهخانه در وهله اول به معنی آسایشگاه یا بیمارستان روانی (قدیمی و منسوخ) است. در کاربرد استعاری و عامیانه، این واژه به هر محیط، جامعه یا مکانی اشاره دارد که دچار آشفتگی مطلق، بینظمی شدید، شلوغی مفرط و رفتارهای غیرمنطقی شده باشد.
تلفظ
این واژه به صورت [دیوانهخانه] تلفظ میشود و یک اسم مرکب است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «محل نگهداری مجانین» یا «بیمارستان روانی قدیمی»، کلماتی نظیر تیمارستان، دارالمجانین و خود واژه ۱۰ حرفی «دیوانه خانه» کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه madhouse دقیقاً معادل ترکیبی دیوانهخانه (mad + house) است و هم کاربرد پزشکی قدیمی و هم کاربرد استعاری برای مکانهای شلوغ دارد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم از ترکیبهایی استفاده میشود که به طور مستقیم به محل نگهداری افراد مجنون اشاره دارند.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه قدیمی tımarhane (ریشه گرفته از تیمارخانه فارسی) و واژه مدرن akıl hastanesi به کار میرود.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی اصیل یا رایج آن در زبان فارسی امروزی شامل تیمارستان و بیمارستان روانی است. باید توجه داشت که این واژه را نباید با «دیوانخانه» (به معنی دادگاه و بارگاه پادشاهی قدیم) اشتباه گرفت.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، دیوانهخانه نمادی از غوغا، صدای مبهم، تنهایی مفرط، قطع ارتباط با واقعیت جامعه و ساختارهای بیقانون است. وقتی محیطی از کنترل خارج میشود، به دیوانهخانه تشبیه میگردد.
جمعبندی و توضیح کامل دیوانه خانه
واژه «دیوانهخانه» ترکیبی از دو جزء «دیوانه» و «خانه» است. ریشه کلمه دیوانه به واژه اساطیری «دیو» در زبانهای ایران باستان بازمیگردد؛ چرا که در گذشته تصور میشد افراد مبتلا به اختلالات روانی شدید، توسط دیوها تسخیر شدهاند. این اصطلاح در ابتدا کاربردی فیزیکی و پزشکی برای محلههای نگهداری این بیماران داشت که بعدها با واژههای محترمانهتری مانند تیمارستان و بیمارستان روانی جایگزین شد.
امروزه بار معنایی این واژه بیشتر جنبه استعاری و کنایهای پیدا کرده است. در زبان محاوره و ادبیات مدرن، هرگاه یک سازمان، خانه یا جامعه دچار هرجومرج شدید، سروصدای زیاد و بیقانونی مطلق شود، از آن به عنوان دیوانهخانه یاد میکنند تا فروپاشی نظم عقلانی در آن محیط را نشان دهند.