معنی
جامعه در زبان فارسی به مجموعهای از افراد اشاره دارد که بر اساس روابط متقابل، قوانین، آرمانها و فرهنگ مشترک با یکدیگر پیوند یافتهاند و برای رسیدن به اهداف مادی یا معنوی در کنار هم زندگی میکنند.
یعنی چه
عبارت جامعه یعنی گروهی از مردم که نظام اجتماعی، اقتصادی و سیاسی واحدی را شکل میدهند. این واژه به هر نهاد یا بستر انسانی که افراد را حول یک محور یا تخصص خاص گرد هم میآورد نیز اطلاق میشود.
مترادف
واژههای فوق در بافتهای مختلف لغوی و علوم اجتماعی به عنوان هممعنی یا نزدیک به معنای جامعه به کار میروند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه سه حرفی عربی «ج-م-ع» مشتق شدهاند و با مفهوم گردآوری و تمرکز ارتباط دارند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم معمولاً خود واژه «جامعه» با ۵ حرف است یا معادلهای آن نظیر اجتماع.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Society به طور دقیق برای توصیف جامعه انسانی، ساختارها و روابط اجتماعی استفاده میشود.
به عربی
در عربی معاصر، واژه «المجتمع» برای اشاره به جامعه انسانی (Society) به کار میرود؛ در حالی که خود کلمه «جامعة» در این زبان به معنی دانشگاه است.
به فارسی
برای واژه جامعه که ریشه عربی دارد، در برابرسازیهای سره و واژهگزینیهای فارسی معادلهایی چون همبودگاه، همبود یا پرهون اجتماعی پیشنهاد شده است.
جمعبندی و توضیح کامل جامعه
واژه جامعه در اصل از ریشه عربی «جمع» و به معنای فراهمکننده یا گردآورنده گرفته شده است. این کلمه در تحول معنایی خود در زبان فارسی، به مهمترین اصطلاح برای توصیف ساختار کلان روابط انسانی بدل شده است. جامعه تنها به معنی تجمع فیزیکی افراد نیست، بلکه نشاندهنده یک شبکه پیچیده از فرهنگ، قوانین، اقتصاد و پیوندهای متقابل است که یک تمدن یا ملت را شکل میدهد.
در متون کهن و مذهبی مانند قرآن کریم، اگرچه خود این واژه به شکل امروزی به کار نرفته، اما مفاهیم عمیق آن در قالب کلماتی چون امت، قوم و ناس به تصویر کشیده شده است. شناخت جامعه و اجزای آن پایهگذار علوم اجتماعی مدرن است که به بررسی رفتارهای جمعی و نظم ساختاریافته میان انسانها میپردازد.