یعنی چه
بوجاری شده به محصولی (مانند گندم، برنج، جو یا حبوبات) گفته میشود که با استفاده از دستگاههای صنعتی یا روشهای سنتی (باد دادن و الک کردن) کاملاً تمیز شده و تمام ناخالصیها، سنگریزهها، پوسته و دانههای ضعیف یا شکسته از آن جدا شده است تا محصولی یکدست و خالص به دست آید.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «بوُجاری شُدِه» است که در آن حرف 'ب' دارای ضمه (O) و واژهی 'شده' به عنوان صفت مفعولی پس از آن قرار میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «پاکشده»، «غربالشده» یا «سورتشده» به عنوان هممعنی استفاده میشوند. خود واژه «بوجاری شده» دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
در بازرگانی و صنایع غذایی بینالمللی برای توصیف غلاتی که فرآیند بوجاری را طی کردهاند از واژههای Winnowed (پالایش شده با باد) یا Cleaned/Screened grain استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح مُذَرّى به فرآیند سنتی جداسازی کاه از غله با جریان باد اشاره دارد و منخول به معنای گذرانده شده از غربال است.
به فارسی
واژگان فارسی مترادف شامل پاکشده، غربالشده، الکشده و بیخته هستند. در اصطلاح مدرن به آن سورتشده نیز میگویند. واژگان متضاد آن شامل ناخالص، مخلوط و بوجارینشده است. همخانوادههای آن بوجار (کسی که بوجاری میکند) و بوجارخانه هستند. ریشه آن به اصطلاحات سنتی کشاورزی ایران و عمل جداسازی دانه از کاه بازمیگردد.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، بوجاری شده نمادی از تزکیه، انتخاب کیفیت برتر و جدا کردن امر ارزشمند از بیارزش (سره از ناسره) است. همچنین در ضربالمثلها، شغل بوجاری به جهتگیری بر اساس وزش باد اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بوجاری شده
واژه «بوجاری شده» صفت مفعولی برخاسته از سنتهای کهن کشاورزی ایران است. این اصطلاح برای توصیف غلات، حبوبات، برنج یا بذرهایی به کار میرود که فرآیندِ پاکسازی عملیاتی را پشت سر گذاشتهاند. در این فرآیند، محصول از هرگونه مواد زائد نظیر سنگ، خاک، پوشال، کاه و حتی دانههای شکسته و پوک پاک میشود تا مادهای کاملاً یکدست، تمیز و باکیفیت برای مصرف یا کشت حاصل گردد.
امروزه این کار که در گذشته به شکل سنتی با پرتاب غلات به هوا در مسیر باد (خرمنکوبی و باد دادن) یا با استفاده از غربالهای دستی انجام میشد، در واحدهای صنعتی و بوجارخانههای مدرن توسط دستگاههای مکانیزه، الکهای لرزان و سیستمهای مکش باد با دقت بالایی صورت میگیرد. فرآیند بوجاری نقشی کلیدی در ارتقای سلامت مواد غذایی و بهبود کیفیت بذرها ایفا میکند.