معنی
این واژه در لغت به معنای انحراف و میل کردن به یک جهت مشخص (مانند متمایل شدن سر یا دهان به یک سمت) و همچنین اصغاء یا همان گوش سپردن نزدیک به سخن کسی به کار میرود. البته در مواردی نیز ممکن است شکل ناقص یا اشتباه نوشتاری واژگان صغیر یا صغری باشد.
یعنی چه
در اصطلاح و کاربردهای ادبی، صغی به حالت متمایل شدن توجه، قلب یا رفتار انسان به یک سمت (حق یا باطل) اشاره دارد که همراه با نوعی گوشبهزنگ بودن و پذیرش است.
مترادف
بسته به ریشه واژه، مترادفهای آن شامل واژگانی است که مفهوم روی آوردن و متمایل شدن را میرسانند. در صورت در نظر گرفتن احتمال غلط املایی، واژههای مربوط به کوچکی نیز مترادف آن خواهند بود.
متضاد
نقطه مقابل این واژه، روی گرداندن (اعراض) یا ایستادگی بدون انحراف (استقامت) است.
هم خانواده
از ریشه ثلاثی (ص غ و/ی) واژگانی چون اصغاء و صاغیه پدید آمدهاند. در صورت ارتباط با ریشه (ص غ ر)، واژگان صغیر و صغری همخانواده آن محسوب میشوند.
ریشه
این کلمه ریشه اصیل عربی دارد و به معنای میل و انحراف است که وارد لغتنامههای فارسی شده است. احتمال دیگر ریشه (ص غ ر) به معنای کوچکی است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه دقیقاً با همین صورت ۳ حرفی به عنوان پاسخِ راهنمای میل و گرایش به کار میرود.
به انگلیسی
برای مفهوم اصلی واژه عباراتی که نشاندهنده متمایل شدن و با دقت گوش دادن هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فعلِ مشتق از این ریشه در قرآن کریم (سوره تحریم، آیه ۴: فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا) به معنی متمایل شدن دلها به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه بر اساس کاربردهای لغوی آن شامل واژههای گرایش، گوشسپاری و تمایل است.
جمعبندی و توضیح کامل صغی
واژه «صغی» یک لغت با ریشه اصیل عربی (ص غ و/ی) است که به فرهنگها و لغتنامههای فارسی راه یافته است. معنای بنیادین این واژه، متمایل شدن به یک سمت، کج شدن و همچنین با دقت گوش فرا دادن (اصغاء) است. معروفترین کاربرد مشتقات این ریشه در قرآن کریم در سوره تحریم آمده که به انحراف و تمایل دلها اشاره دارد.
از سوی دیگر، در بسیاری از جستجوهای روزمره و متون عامیانه، واژه مستقل «صغی» به عنوان یک مدخل مستقل کمتر دیده میشود؛ به همین دلیل کارشناسان احتمال میدهند که در بسیاری از موارد، این عبارت شکل ناقص یا اشتباه نوشتاریِ کلمات رایجتری مانند «صغیر» (به معنی کوچک و کمسن) یا «صغری» (به معنی خردتر یا مقدمه منطقی) باشد.
بنابراین هنگام مواجهه با این واژه باید به سیاق متن توجه کرد؛ اگر متن ادبی، عرفانی یا فقهی باشد، به معنی میل و گوش دادن است و در غیر این صورت، احتمال خطای تایپی از کلمه صغیر بسیار بالا خواهد بود.