یعنی چه
واژه «الخیره» (الخِیرَة) در اصل به معنای گزینش، حق انتخاب و اختیار است. همچنین این کلمه به بهترین، فاضلترین و گلچینشدهترین فرد یا شیء از میان چند گزینه نیز دلالت دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه عربی «اَل-خِ-یَ-رَ» (Al-Khiyarah) است. نباید آن را با واژه فارسی «خیره» به معنای زل زدن یا سرکش اشتباه گرفت.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر معنای حق انتخاب یا برگزیده مد نظر باشد، کلمه شش حرفی «الخیره» یا معادلهای آن مانند «اختیار» پاسخ صحیح است.
به انگلیسی
بسته به بستر متن، برای مفهوم حق انتخاب از واژگان Choice و Option، و برای مفهوم برگزیده و گلچین از معادلهای Selection و Elite استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه خالص عربی دارد و از ماده (خ-ی-ر) مشتق شده است که بر نیکی و ترجیح دادن چیزی بر چیز دیگر دلالت میکند.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی میتوان از کلماتی چون «حق انتخاب»، «دستچین»، «افضل» و «مختار بودن» برای رساندن مفهوم دقیق آن استفاده کرد.
در قرآن
این واژه با الف و لام دقیقاً در دو آیه قرآن کریم آمده است: یکی در آیه ۶۸ سوره قصص («وَمَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ») و دیگری در آیه ۳۶ سوره احزاب. هر دو آیه اشاره دارند که انسانها در برابر اراده و حکم قطعی خداوند و رسولش، حق انتخاب و اختیار مستقل ندارند.
نماد چیست
این کلمه نماد مادی یا فیزیکی خاصی ندارد؛ بلکه در فرهنگ اسلامی و اخلاقی، نماد تسلیم بودن در برابر اراده الهی و اصالت یافتنِ «بهترین انتخاب» در امور زندگی است.
جمعبندی و توضیح کامل الخیره
واژه «الخیره» از ریشه عربی «خیر» گرفته شده و دارای دو کاربرد و معنای کلیدی است؛ از یک سو به مفهوم حق انتخاب، اختیار و آزادی در گزینش اشاره دارد و از سوی دیگر، به عنوان اسمی برای اشاره به «برگزیدهترین، بهترین و فاضلترین» چیزها یا افراد میان یک مجموعه به کار میرود.
این واژه در متون قرآنی و کلام اسلامی جایگاه ویژهای دارد و دقیقاً در سورههای قصص و احزاب به کار رفته است تا تبیین کند که در برابر اراده، مصلحت و حکم مطلق خداوند، انسانها اختیار مستقلی از خود ندارند و خیرِ مطلق در همان چیزی است که پروردگار برای بندگانش برمیگزیند.
در زبان فارسی، باید توجه داشت که این کلمه نباید با صفت «خیره» (به معنای لجباز یا زلزدن) که ریشه فارسی دارد اشتباه گرفته شود. الخیره عربی کاملاً با مفاهیمی چون استخاره، اختیار و خیرات همخانواده است.