یعنی چه
این ضربالمثل عامیانه به این مفهوم اشاره دارد که فرد طماع یا کسی که مدام به دنبال کمک و مالاندوزی است، هرچقدر هم که به او داده شود یا مال به دست آورد، باز هم سیر نمیشود؛ گویی جیب یا کیسه او سوراخ است و هیچگاه پر نخواهد شد.
تلفظ
تلفظ عامیانه و گفتاری این عبارت به صورت «جیبِ گَدا تَه نَداره» است که در زبان رسمی به صورت «جیب گدا ته ندارد» نوشته میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان پاسخ برای کنایههای مربوط به طمع مطلق، حرص بیپایان یا زیادهخواهی با تعداد ۱۳ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از ضربالمثلهایی با تصویرسازی کاملاً مشابه مانند بیته بودن کیسه یا جیب گدا برای رساندن مفهوم حرص و طمع استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معادل دقیق و ساختاری برای این ضربالمثل عامیانه وجود ندارد، اما عبارات و احادیثی که به پر نشدن شکم افراد حریص و فقر درونی آنها اشاره دارند، همین مفهوم را منتقل میکنند.
به ترکی
در فرهنگ و زبان ترکی از عبارت مشابهی استفاده میشود که به پر نشدن توبره یا کیسه گدا به عنوان نمادی از زیادهخواهی اشاره دارد.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ عامه نمادی از خلأ روانی و درونی انسانهای زیادهخواه است. جیب یا کیسه بیته تصویرساز این واقعیت است که مادیات و کمکهای دنیوی هرگز نمیتوانند زیادهخواهی و طمع شکلگرفته در روح یک فرد حریص را درمان یا جبران کنند.
جمعبندی و توضیح کامل جیب گدا ته نداره
ضربالمثل «جیب گدا ته نداره» یکی از اصطلاحات کنایهای و عامیانه برجسته در زبان فارسی است که ریشه در فرهنگ فولکلور و مشاهدات اجتماعی مردم دارد. این عبارت اصالتاً از اصطلاحات کوچهبازاری تهران قدیم بوده که به دلیل تصویرسازی دقیق و ملموس، به ادبیات سراسری و روزمره مردم راه یافته است تا به شکلی انتقادی، رفتار افراد پر توقع، حریص و وابسته به کمک دیگران را توصیف کند.
این اصطلاح از نظر مفاهیم فرهنگی و اخلاقی نماد بارز «طمع مطلق» و «خلأ درونی» انسانهای افزونطلب است؛ کسانی که با وجود دریافت مال یا کمکهای فراوان، هرگز به رضایت و آرامش خاطر نمیرسند. گرچه این عبارت به صورت مستقیم در متون کهن یا آیات قرآنی نیامده، اما کاملاً با مفاهیمی چون «تکاثر» (فزونطلبی) و اشعار کلاسیک مروّج قناعت همخوانی دارد.