یعنی چه
«صفات باری» یک اصطلاح کلامی و دینی است که به ویژگیها، اسما و اوصاف خداوند اشاره دارد. واژه «باری» از اسماء الهی به معنی آفریننده و پدیدآورنده از عدم است. در علم کلام، این صفات معمولاً به دو دسته صفات ثبوتی (جمالی مانند علم و قدرت) و صفات سلبی (جلالی مانند شریک نداشتن) تقسیم میشوند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «صِفات» (جمع صِفت) و «بارِی» (در اصل بارِئ با همزه پایانی) تشکیل شده و به صورت اضافه مضاف و مضافالیه تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان اوصاف خداوند یا ویژگیهای آفریدگار، عبارت «صفات باری» با ۸ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم کلامی از عبارات فوق که معادل اوصاف الهی و صفات خداوند هستند، استفاده میشود.
به عربی
در متون کلامی و فقهی عربی، این اصطلاح دقیقاً به صورت «صفات الباري» یا «الاوصاف الالهية» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای سره و رایج فارسی این ترکیب شامل «اوصاف خداوندی»، «صفات الهی» و «ویژگیهای صانع یا آفریدگار جهان» است.
در قرآن
خود ترکیب «صفات باری» در متن قرآن نیامده است، اما واژه «البارئ» به عنوان یکی از اسامی نیکوی خداوند ۳ بار ذکر شده است؛ دو بار در آیه ۵۴ سوره بقره (...فَتُوبُوا إِلَىٰ بَارِئِكُمْ...) و یک بار در آیه ۲۴ سوره حشر (هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ).
نماد چیست
این مفهوم یک اصطلاح انتزاعی و عقلی در کلام و عرفان است و نماد تصویری یا فیزیکی واحدی ندارد. با این حال، در هنر خوشنویسی اسلامی، تجلی اسماء الهی نمادی از عظمت این اوصاف شمرده میشود و در ادبیات عرفانی، نماد آفرینش از عدم و وجود مطلق است.
جمعبندی و توضیح کامل صفات باری
اصطلاح «صفات باری» در اصطلاح فلاسفه و متکلمان اسلامی به معنای ویژگیها و اوصاف خداوند متعال است. واژه «باری» که ریشه در واژه عربی «برأ» دارد، به معنای آفرینندهای است که موجودات را بدون الگوی قبلی و از عدم خلق میکند. به همین دلیل، صفات باری مستقیماً به کمالات ذات باریتعالی اشاره دارد.
در علوم دینی، بررسی این صفات اهمیت بالایی دارد و دانشمندان اسلامی آنها را به بخشهای مختلفی مانند صفات ثبوتی (که کمالی را برای خدا اثبات میکنند، مثل علم و قدرت) و صفات سلبی (که نقصی را از خدا سلب میکنند، مثل جسمانی نبودن) تقسیم میکنند تا معرفت بهتری نسبت به مبدأ هستی حاصل شود.