یعنی چه
این واژه ترکیبی از کلمه عربی «شَجَرة» (درخت) و ضمیر متصل مؤنث «ها» (آن/او) است که در مجموع معنای «درختش» یا «درختِ آن» را میدهد.
تلفظ
این کلمه با فتحات متوالی روی حروف شین، جیم و را، و بر حسب نقش نحوی با فتح یا ضم تاء تلفظ میشود (شَجَرَتَها / شَجَرَتُها).
در جدول
این واژه به عنوان یک کلمه ۶ حرفی در جدولها و مسابقات طرح میشود و راهنمای آن معمولاً «درخت آن» یا «درختِ آتش در قرآن» است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون قرآنی و اسلامی، این ترکیب به صورت Its tree یا کنایه از درخت مخصوص روشن کردن آتش ترجمه میشود.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است و از ریشه (ش ج ر) گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب واژگانی، عبارات «درختش»، «درختِ آن» یا در متون کهن «دارِ آن» هستند.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً یکبار در قرآن در آیه «أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ» به کار رفته که اشاره به درختانِ مخصوصی دارد که عرب قدیم از چوب آنها برای افروختن آتش (مانند کبریت) استفاده میکرد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و عربی، واژه شجره نماد اصل و نسب (شجرهنامه)، حیات و باروری است؛ و در بافت قرآنی بسته به سیاق میتواند نماد توحید (شجره طیبه)، شرک (شجره خبیثه) یا آزمایش (درخت ممنوعه) باشد.
جمعبندی و توضیح کامل شجرتها
واژه «شجرتها» یک واژه مستقل و اصیل در زبان فارسی نیست، بلکه یک ترکیب عربی فصیح متشکل از اسم «شَجَرة» (درخت) و ضمیر متصل «ها» (آن) است که عینا از ادبیات قرآنی وارد لغتنامهها و جداول فارسی شده است. معنای روانی که از این ترکیب برداشت میشود «درختِ آن» یا «درختش» است.
این کلمه در قرآن کریم در سوره واقعه برای اشاره به منبع و درختِ تولیدکننده آتش به کار رفته است. ریشه اصلی آن به «ش ج ر» بازمیگردد که مفاهیمی چون درهمتنیدگی، شاخهدار شدن و رشد را در خود دارد و در حل جداول به عنوان یک کلمه شش حرفی کاربرد دارد.