یعنی چه
شکیبایان صفت جمع (شکیبا + ان) در زبان فارسی است و به افرادی اشاره دارد که در برابر سختیها، مصائب، مشکلات یا تمایلات نفسانی، خویشتنداری، استقامت و پایداری به خرج میدهند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت شَکیبایان (šakībāyān) است که از واژهٔ پایهٔ شکیبا همراه با پسوند جمع «-ان» ساخته شده است.
در جدول
واژهٔ «شکیبایان» دقیقاً ۸ حرف دارد و در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «اهل صبر» یا «بردباران» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن، عبارات فوق برای توصیف گروهی از مردم که صبور و بردبار هستند به کار میروند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل صبرپیشگان، بردباران، صابران، حلیمطبعان، خویشتنداران و شکیبندگان است. در مقابل، واژههایی مانند ناشکیبایان، بیتابان و عجولان به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
در قرآن
خود واژهٔ فارسی «شکیبایان» در متن عربی قرآن وجود ندارد، اما مترجمان بزرگ قرآن (مانند فولادوند) عباراتی مثل «وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ» (آیه ۱۵۵ سوره بقره) را به «و مژده ده شکیبایان را» یا «إِنَّ اللَّهَ مع الصَّابِرِينَ» را به «خدا با شکیبایان است» ترجمه کردهاند که نشاندهنده تطابق دقیق مفهومی آن با صابران است.
نماد چیست
در متون اخلاقی و عرفانی فارسی، شکیبایان نماد استقامت در سختیها و پایداری در ایمان و اخلاق هستند. در فرهنگ عامه و نمادشناسی نیز «سنگ صبور»، گیاه «صبر زرد (آلوئهورا)» و «شتر» به دلیل مقاومت بالا در شرایط دشوار، به عنوان نمادهای شکیبایی شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل شکیبایان
واژهٔ «شکیبایان» یک صفت جمع اصیل و پارسی خالص است که از ریشهٔ کهن «شکیب» (به معنی صبر، تحمل و آرامش) همراه با پسوند جمع «-ان» ساختار یافته است. این واژه به گروهی از انسانها اشاره دارد که در مواجهه با نامرادیهای روزگار، مصائب و خطرات، جزع و فزع نمیکنند و با خویشتنداری و وقار، پایداری به خرج میدهند.
اگرچه خود این لفظِ فارسی در متن عربی قرآن کریم وجود ندارد، اما به عنوان آشناترین و رساترین برگردان برای واژههای قرآنی نظیر «الصَّابِرِينَ» و «الصَّابِرُونَ» در برترین ترجمههای معاصر مورد استفاده قرار گرفته است. در فرهنگ، ادبیات و عرفان ایرانی نیز جایگاه ویژهای داشته و همواره با مفاهیمی چون استقامت در مسیر حق، پایمردی و آرامش درونی پیوند خورده است.