یعنی چه
واژهٔ السائس در زبان عربی اسم فاعل است و دو معنای عمده دارد: نخست در مفهوم سیاسی و اجتماعی به کسی گفته میشود که امور جامعه را تدبیر و اداره میکند (سیاستمدار و زمامدار). دوم در مفهوم سنتی و حرفهای به کسی اطلاق میشود که وظیفهٔ پرورش، رام کردن و تیمار حیوانات بهویژه اسب را بر عهده دارد.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی با ال تعریف به صورت «السَّائِس» (تلفظ با ادغام ال در سین: اسسائس) خوانده میشود و ریشهٔ آن سَاسَ یَسُوسُ است.
در جدول
پاسخ دقیق ششحرفی در جدول برای این واژه «السائس» است. از دیگر طراحان جدول ممکن است معادلهای چهارحرفی مانند سائس یا مهتر را مد نظر قرار دهند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در زبان انگلیسی معادلهای متفاوتی دارد؛ برای ابعاد سیاسی از Politician و برای ابعاد پرورش اسب از Stableman استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود اصالتاً عربی است و در این زبان به عنوان اسم فاعل از ریشه (س و س) شناخته میشود.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی، با توجه به دو قلمرو معنایی واژه، میتوان معادلهای «سیاستمدار، حاکم و زمامدار» یا «مهتر، اصطبلدار و خرپای» را قرار داد.
در قرآن
واژهٔ «السائس» یا «سائس» به صورت مستقیم در قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال ریشه مفهومی آن در احادیث و زیارات (مانند عباراتی نظیر ساسة العباد) به وفور کاربرد دارد.
نماد چیست
در ادبیات کهن و متون عرفانی، سائس نماد عقل و تدبیر است که وظیفه مهار و تربیت نفس سرکش (که به اسب تشبیه میشود) را دارد. همچنین در نجوم قدیم کنایهای از سیاره مریخ بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل السائس
واژهٔ «السائس» یک کلمهٔ اصیل عربی از ریشه ثلاثی (س و س) است که به طور کلی دو شاخه معنایی کاملاً مجزا اما مرتبط در ریشهشناسی را پوشش میدهد. در یک سو، این کلمه در معنای سنتی و کلاسیک به فردی اشاره دارد که اسبها را تیمار کرده، پرورش داده و رام میکند که در فارسی به او مهتر یا میرآخور میگویند.
در سوی دیگر، این واژه در ادبیات سیاسی و اجتماعی به معنای فرمانروا، مدیر، سیاستمدار و کسی است که امور یک جامعه یا مملکت را با تدبیر خود اداره میکند. پیوند میان این دو معنی در مفهوم «هدایت، کنترل و تربیت» نهفته است؛ همانطور که سائسِ خیل اسبهای وحشی را رام میکند، سائسِ قوم نیز جامعه را انتظام میبخشد.