یعنی چه
حار واژهای وامگرفته از زبان عربی است که در متون کهن و ادبی فارسی به کار میرود و به معنای گرما، داغی و سوزندگی شدید (هم از نظر دمایی و هم مجازاً به معنی تند و پرحرارت) است.
متضاد
واژههایی که مفهوم مخالف این کلمه را میرسانند شامل سرد و خنک در فارسی، و بارد در زبان عربی هستند.
تلفظ
این کلمه در اصل عربی با تشدید پایانی (حارّ) و در زبان فارسی معمولاً بدون تشدید واضح تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این پاسخ معمولاً خود کلمه «حار» با ۳ حرف، یا معادلهای آن نظیر گرم و سوزان است.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه با توجه به بستر متن شامل کلمات hot برای دمای واقعی و heated یا fiery برای کاربردهای مجازی و احساسی است.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه (ح ر ر) است، از خود کلمه حارّ یا واژه ساخن برای اشاره به اشیاء و محیطهای داغ استفاده میشود.
به فارسی
برگردانهای دقیق و سره این کلمه در زبان فارسی برابر با واژههای آشنای گرم، داغ و سوزان هستند.
جمعبندی و توضیح کامل حار
واژه «حار» صفت فاعلی مشتقشده از ریشه ثلاثی مجرد عربی «ح ر ر» است که به ادبیات و متون کهن فارسی راه یافته است. معنی اصلی آن دلالت بر شدت گرما، داغی و سوزان بودن دارد. در طب سنتی و قدیم نیز این اصطلاح برای توصیف طبع و مزاج گرم مواد و خوراکیها (مانند فلفل) کاربرد فراوانی داشته است.
علاوه بر کاربرد دمایی و فیزیکی، حار در ادبیات فارسی کاربردهای توسعهیافته و مجازی نیز دارد؛ به طوری که برای توصیف حالات روحی تند، بحثهای شدید و احساسات پرحرارت و هیجانی به کار میرود. مولوی نیز در اشعار خود این کلمه را دقیقاً در برابر واژه «برد» به معنی سردی قرار داده است.
هرچند خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما همخانوادههای معروف آن نظیر «حَرّ» (به معنی گرما) در آیاتی مانند آیه ۸۱ سوره توبه ذکر شدهاند که نشاندهنده اصالت ریشهشناختی این لغت در زبان عربی و انتقال مفهوم دقیق آن به زبان فارسی است.