یعنی چه
«اناجیل غیررسمی» یا آپوکریفا به مجموعهای از نوشتهها و متون مذهبی قرون اولیه میلادی گفته میشود که درباره زندگی، سخنان و معجزات حضرت عیسی(ع) نگاشته شدهاند، اما توسط شوراهای کلیسایی و جامعه رسمی مسیحیت به عنوان بخشی از کتاب مقدس (عهد جدید) رسمیت نیافته و غیرقانونی یا غیرکانونی محسوب میشوند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «اَناجیل» (جمع مکسر اِنجیل) به همراه ترکیب وصفی «غِیرِ رَسمی» است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «اناجیل غیررسمی» با ۱۳ حرف است. همچنین ممکن است از واژه «اناجیل آپوکریفا» نیز استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این متون از اصطلاحات فوق استفاده میشود که نشاندهنده خارج بودن آنها از قانون رسمی کلیسا است.
به عربی
در متون الهیاتی و لغتنامههای عربی، این اصطلاحات معادل دقیق اناجیل غیررسمی هستند.
به فارسی
در زبان فارسی علاوه بر ترکیب «اناجیل غیررسمی»، عباراتی نظیر «اناجیل غیرقانونی»، «اناجیل غیرکانونی» و «اسفار مشکوک» به عنوان برگردان و معادلهای معنایی رایج به کار میروند.
در قرآن
ترکیب «اناجیل غیررسمی» یا مفهوم «آپوکریفا» در قرآن کریم وجود ندارد. واژه «الإنجیل» ۱۲ بار در قرآن به صورت مفرد آمده است. از دیدگاه اسلامی، انجیل کتابی واحد و وحیانی است که بر حضرت عیسی(ع) نازل شده و مرزبندیهای تاریخی مسیحیت به اناجیل چهارگانه رسمی یا متون غیررسمی، مربوط به سنت نگارش تاریخنویسان و کلیسا پس از عروج مسیح است.
جمعبندی و توضیح کامل اناجیل غیررسمی
«اناجیل غیررسمی» یا اناجیل آپوکریفا به متونی اشاره دارد که در قرون اولیه میلادی توسط فرقههای مختلف مسیحی (مانند گنوسیها) درباره سیره و سخنان حضرت عیسی(ع) به رشته تحریر درآمدند، اما در روند شکلگیری عهد جدید، از سوی شورای کلیساها رد شده و فاقد اعتبار قانونی و الهیاتی اعلام گردیدند. از جمله معروفترین این متون میتوان به انجیل توماس، انجیل فیلیپس و انجیل برنابا اشاره کرد.
این واژه از نظر ساختاری یک ترکیب وصفی فارسی-عربی است. واژه «اناجیل» جمع مکسر انجیل است که خود ریشه در واژه یونانی ائوانگلیون (به معنای مژده یا خبر خوش) دارد. در مطالعات دینپژوهی مدرن و پس از کشف پاپیروسهای باستانی مانند مجموعههای نجعحمادی، بررسی این اناجیل اهمیت بالایی در شناخت تنوع دیدگاهها و سنتهای حاشیهای صدر مسیحیت یافته است.
در مقابل این متون، «اناجیل رسمی» یا قانونی (چهارگانه شامل متی، مرقس، لوقا و یوحنا) قرار دارند که مورد قبول تمام فرقههای اصلی مسیحیت هستند. از دیدگاه قرآن و آموزههای اسلامی، وحی آسمانی نازل شده بر حضرت عیسی(ع) کتابی واحد به نام انجیل است و تقسیمبندیهای متعدد رسمی و غیررسمی کنونی، حاصل رویدادهای تاریخی جامعه مسیحیت است.