یعنی چه
این واژه دو معنی اصلی دارد: نخست در مفهوم کنایی به مال، غنیمت یا ثروتی گفته میشود که بدون کار، رنج و زحمت مادی به دست آمده باشد. دوم در علم گیاهشناسی و طب سنتی، به نوعی بوتهٔ خاردار، سفید و خودرو از تیرهٔ کنگرها جلب نظر میکند که به دلیل سبکی، با وزش باد به هر سو پرتاب میشود. همچنین در شاهنامه فردوسی، نام یکی از گنجهای هفتگانه خسروپرویز «گنج بادآورد» نام دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتح باء، سکون دال، فتح واو و سکون راء و دال است. در متون کهن پزشکی و عربیشده به صورت باذاوَرد یا بادَوَرد نیز ضبط شده است.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، واژهٔ «بادآورد» دقیقاً یک کلمهٔ ۷ حرفی است. از دیگر پاسخهای احتمالی و هممعنی میتوان به بادآورده، مفت، مجانی و سپیدخار اشاره کرد.
به انگلیسی
برای معادل انگلیسی در مباحث مالی و سود ناگهانی از واژه Windfall (به معنای میوهای که با باد میافتد و راحت جمع میشود) استفاده میشود و در اصطلاح علمی گیاهشناسی به آن Syrian thistle میگویند.
به عربی
در زبان عربی برای معنای مجازی از اصطلاحات غنیمت یا کسب بلا تعب بهره میبرند. در متون کهن پزشکی و داروشناسی اسلامی، این کلمه به صورت «باذاورد» تعریب شده و معادل گیاهی آن «شوکةالبیضاء» است.
به فارسی
از مترادفهای فارسی این واژه میتوان به بادآورده، مفت، مجانی و خودرو اشاره کرد. در نقطهٔ مقابل، واژههایی چون دسترنج، حاصلِ زحمت، کارکرد و دستافشار (مالی که با رنج دست به دست آمده) متضاد آن هستند. واژههای باد، آوردن و برآورده نیز با آن همخانوادهاند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، بادآورد نماد بارز «ثروت بیرنج و زحمت» و بخت بادآورده است. این واژه کنایه از مال و دارایی بیریشه است که به همان آسانیِ به دست آمدن، از دست میرود؛ همانطور که ضربالمثل معروف میگوید: «بادآورده را باد میبرد».
جمعبندی و توضیح کامل بادآورد
واژهٔ فارسی و اصیل «بادآورد» یک ترکیب اصیل ساختواژهای از «باد + آورد» است که در دو قلمرو کاملاً متفاوت کاربرد دارد. در ادبیات، فرهنگ عامه و تاریخ (مانند گنج افسانهای خسروپرویز)، این واژه اشارت مستقیمی به داراییها، ثروتها و غنایمی دارد که فرد بدون تحمل کوچکترین سختی، کار یا رنج مادی به آنها دست مییابد. این مفهوم مجازاً به بخت ناگهانی و صدالبته ناپایداری مال دنیا پیوند خورده است.
در قلمرو دوم که همان طب سنتی و گیاهشناسی کهن است، بادآورد به نوعی بوتهٔ خاری سبک و سفیدرنگ اطلاق میشود. این گیاه پس از خشک شدن به قدری سبک است که جریان باد آن را ریشهکن کرده و با خود به هر سو میکشاند. شکل عربیشدهٔ آن یعنی باذاورد قرنها در کتابهای پزشکی بوعلی سینا و دیگر دانشمندان برای تشریح خواص درمانی این گیاه خودرو استفاده میشد.