یعنی چه
عشرقة در زبان عربی مصدری است که به معنای برافروخته شدن و سرخ شدن افق یا چهره بر اثر شرم و خشم به کار میرود. همچنین این واژه با گیاه دارویی «عشرق» که برگهایی شبیه به سنا دارد، مرتبط است.
تلفظ
این کلمه به صورت فَتَحه روی عین، سکون روی شین، فتحه روی راء و فتحه روی قاف (عَشْرَقَة) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، این واژه معمولاً با راهنمای «سرخ شدن افق» یا «گیاه دارویی شبیه سنا» به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی مطرح میشود.
به انگلیسی
برای مفهوم لغوی آن از واژههای مربوط به تغییر رنگ به سرخ استفاده میشود و برای جنبه گیاهشناسی، معادلهای علمی گیاه سنا کاربرد دارد.
به عربی
در خود زبان عربی، این واژه یک مصدر رباعی مجرد است که برای توصیف حالت برافروختگی رنگ کاربرد دارد.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه به فارسی شامل عباراتی چون «سرخرو شدن»، «گلگون شدن» و در بافت گیاهشناسی اشاره به «گیاه عشرق» (نوعی سنای کوهی) است.
در قرآن
واژه «عشرقة» یا ریشه رباعی «عشرق» هیچگونه کاربردی در متن قرآن ندارد. گاهی ممکن است به دلیل تشابه ظاهری، با واژه «إشراق» (از ریشه شرق به معنی درخشش) که در قرآن آمده اشتباه گرفته شود، اما این دو کلمه کاملاً متفاوت هستند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و تصویرسازیهای زبانی، این واژه حالت تغییر رنگ چهره بر اثر غلبه احساسات نظیر شرم و حیا یا خشم برافروخته را نمادگذاری میکند.
جمعبندی و توضیح کامل عشرقة
واژه «عشرقة» یک مصدر چهارحرفی (رباعی مجرد) در زبان عربی است که در لغتنامههای معتبر به معنای سرخ شدن، به ویژه سرخ شدن افق هنگام طلوع و غروب یا برافروختگی و سرخ شدن چهره بر اثر شرم و خشم معنا شده است. این واژه در زبان فارسی مدخل مستقل و رایجی ندارد، اما در متون کهن مذهبی و پزشکی به واسطه ریشه آن یعنی «عشرق» که نام گیاهی دارویی با گلهای زرد در نواحی حجاز است، شناخته میشود.
باید توجه داشت که این کلمه هیچ ارتباطی با ریشه عددی «عشر» (به معنی ده یا یکدهم) ندارد و همچنین در قرآن کریم نیز به کار نرفته است؛ لذا نباید آن را با واژههایی نظیر اشراق یا عشریه اشتباه گرفت. کاربرد اصلی آن در زبان فارسی بیشتر به حل جدولها و یا اصطلاحات خاص طب سنتی و لغوی محدود میشود.