یعنی چه
واژه اذقان از ریشه عربی «ذ-ق-ن» گرفته شده و جمع مکسر کلمه «ذقن» است. این واژه در زبان فارسی به معنای چانهها، زنخها یا زنخدانها به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با فتحه روی همزه، سکون روی حرف ذال و فتحه روی حرف قاف به صورت «اَذْقان» است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، واژه پنجحرفی «اذقان» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «جمع ذقن» یا «چانهها» استفاده میشود.
به انگلیسی
در ترجمه به زبان انگلیسی، برای اشاره به حالت جمع این واژه از Chins و برای حالت مفرد آن از واژه Chin استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و متون کهن، نزدیکترین واژهها و مترادفها برای کلمه اذقان، عبارات چانهها، زنخها، زنخدانها و ریشگاهها هستند.
در قرآن
کلمه اذقان ۳ بار در قرآن کریم ذکر شده است؛ دو بار در سوره اسراء (آیات ۱۰۷ و ۱۰۹) که به خاک افتادن با چانه کنایه از مبالغه در خشوع و تواضع دانشمندان است، و یک بار در سوره یس (آیه ۸) که بالا آمدن غلها تا چانه کنایه از اسارت کافران در زنجیر جهل و تکبر است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، اذقان دو مفهوم نمادین دارد؛ از یک سو نماد تواضع و خشوع بالا در برابر حق (ساییدن چانه به خاک در سجده) و از سوی دیگر نماد غرور و سرکشی (بالا ماندن چانه به دلیل غل و زنجیر گناه) است.
جمعبندی و توضیح کامل اذقان
واژه «اذقان» یک کلمه اصالتاً عربی و جمع مکسر «ذقن» است که به معنای چانهها یا زنخدانها وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این کلمه به دلیل ساختار مکسر خود، در متون کلاسیک، شعر فارسی و ادبیات مذهبی کاربرد دارد و هویتی کاملاً فصیح و کنایی به جملات میبخشد.
بیشترین شهرت و اهمیت این واژه به کاربرد سه باره آن در آیات قرآن کریم بازمیگردد که در دو سوره اسراء و یس، دو مفهوم کاملاً متضاد یعنی خضوع مطلق در برابر کلام خدا و در مقابل، تکبر و محرومیت از دیدن حقیقت را به تصویر میکشد. دانستن ابعاد معنایی این واژه ۵ حرفی، هم در درک بهتر متون کهن و هم در حل جدولهای کلمات متقاطع کارآمد است.