یعنی چه
واژه حفیظه دارای دو دسته معنایی متفاوت است؛ نخست به معنی نگهداری، محافظت و بازداشتن از کار ناپسند است. دوم در ادبیات فارسی و عربی به معنای خمیّت، غیرت، کینه و خشم به کار میرود؛ مانند عبارت «حفیظه کسی را تحریک کردن» که به برانگیختن خشم و غیرت او اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت حَفیظه (حَ فی ظَ ه) تلفظ میشود و ریشه آن عربی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۵ حرف دارد. بسته به طراح جدول، ممکن است از مترادفهای آن مثل خشم یا غیرت نیز استفاده شود.
به انگلیسی
با توجه به دوگانه بودن معنای حفیظه، در انگلیسی برای معنای خشم از واژههای Anger یا Indignation و برای معنای مراقبت از Protection یا Guardianship استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و صورت مؤنث «حفیظ» از ریشه «حفظ» است. در زبان عربی نیز به همان معانی غضب، کینه و مراقبت کاربرد دارد.
در قرآن
عین واژه «حفیظه» به عنوان اسم خاص مؤنث در قرآن ذکر نشده است؛ اما ریشه آن (حفظ) و شکل مذکر آن یعنی «حَفِیظ» ۸۰ بار در قرآن به کار رفته که به معنای بسیار نگهدارنده و مراقب پیمانها است و از نامهای باریتعالی میباشد.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ عامه یا اساطیر نماد تصویری یا جانوری خاصی ندارد، اما از نظر مفهومی و معنوی نمادی از غیرت، ایستادگی در برابر ناحق، مراقبت، ثبات و امانتداری به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل حفیظه
واژه حفیظه یک کلمه پنجحرفی با ریشه عربی (از ماده حفظ) است که در زبان و ادبیات فارسی کاربرد دوگانهای دارد. از یک سو به مفهوم مثبتِ صیانت، نگهداری و محافظت از امور اشاره دارد و از سوی دیگر، در اصطلاحات ادبی نشاندهنده خشم، غیظ، کینه و حمیت شخصی است.
اگرچه خود این لفظ مؤنث در کتاب قرآنی عیناً ذکر نشده، اما ریشه و معادل مذکر آن یعنی «حفیظ» بارها به عنوان صفت الهی بر شمرده شده است. این کلمه در جدولها کاربرد زیادی دارد و نمادی از غیرت و پاسداری است.