یعنی چه
مولال (Molal) یک اصطلاح تخصصی در علم شیمی است و به محلولی گفته میشود که در هر یک کیلوگرم (۱۰۰۰ گرم) از ماده حلال آن، دقیقاً یک مول ماده حلشونده وجود داشته باشد. این مفهوم برای بیان غلظت مولالیته (Molality) به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت مُولال (Molal) تلفظ میشود که برگرفته از ریشه انگلیسی آن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این مدخل به عنوان واحد غلظت شیمیایی با ۵ حرف، خود کلمه «مولال» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Molal صفت مربوط به Molality (مولالیته) است و از ترکیب Mole و پسوند -al ساخته شده است.
به عربی
در متون علمی عربی، برای اشاره به این نوع غلظت از واژه «مولالي» یا عبارت «التركيز المولي الوزني» استفاده میشود.
به فارسی
این کلمه ریشه بومی فارسی ندارد و یک اصطلاح علمی وارداتی است؛ اما در متون تخصصی گاهی به عنوان صفت «مولی» (وابسته به واحد مول) یا غلظت بر پایه جرم حلال شناخته میشود.
در قرآن
واژه «مولال» یک اصطلاح نوین شیمی است و در قرآن وجود ندارد. کلمات مشابهی مانند «مَوْلَىٰ» (به معنی سرپرست یا دوست) در قرآن ربطی به این واژه ندارند.
نماد چیست
در فرمولها و محاسبات شیمی، غلظت مولال را با نماد نمادین حرف کوچک انگلیسی m نمایش میدهند تا با مولار (M بزرگ) اشتباه نشود.
معنی انگلیسی/خارجی
The term 'Molal' originates from international chemical nomenclature (established around 1905-1910). It combines the word 'Mole' with the adjectival suffix '-al' to describe a concentration independent of temperature change.
جمعبندی و توضیح کامل مولال
کلمه «مولال» یک واژه اصیل و سنتی فارسی نیست، بلکه یک اصطلاح کاملاً تخصصی و علمی در رشته شیمی است که از زبان انگلیسی وارد فارسی شده است. این واژه برای توصیف نوع خاصی از غلظت محلولها به نام «مولالیته» به کار میرود که معیار سنجش آن، میزان مول ماده حلشونده در یک کیلوگرم ماده حلال است.
بر خلاف واژه «مولار» که غلظت را بر اساس حجم محلول (لیتر) میسنجد، غلظت مولال بر اساس جرم حلال (کیلوگرم) محاسبه میشود. این ویژگی باعث میشود که غلظت مولال با تغییرات دما و فشار تغییر نکند، چرا که جرم بر خلاف حجم، تحت تاثیر دما قرار نمیگیرد. نماد علمی این مفهوم در شیمی حرف کوچک m است.
گاهی در زبان فارسی به دلیل تشابه ظاهری، این کلمه با واژههایی چون «ملال» (به معنی اندوه و دلتنگی) یا واژگان قرآنی نظیر «مولی» اشتباه گرفته میشود؛ در حالی که مولال صرفاً شناسنامه علمی دارد و ریشه عربی یا ادبی در آن یافت نمیشود.