یعنی چه
مبطون در لغت به فردی گفته میشود که به بیماریهای شکمی و رودهای، بهویژه اسهال مزمن مبتلا شده است. در اصطلاح فقهی نیز به کسی اطلاق میشود که دچار بیاختیاری مدفوع یا باد معده است و نمیتواند طهارت خود را حفظ کند.
تلفظ
این واژه به صورت مَبْطُون (مَـ + بْـ + طـ + و + ن) تلفظ میشود و یک واژه با ریشه عربی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه مبطون به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «بیمار شکمی» یا «کسی که درد شکم دارد» به کار میرود و ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در انگلیسی بسته به بافت متن از اصطلاحات پزشکی مربوط به اسهال و بیماریهای روده یا واژه مرتبط با بیاختیاری دفع استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و اسم مفعول از ریشه «ب ط ن» است و در زبان عربی نیز به همین صورت با معنی مشابه به کار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی این واژه شامل عباراتی چون بیمار شکمی، دردمند شکم، علیل بطن و در زبان عامیانه اسهالی است.
در قرآن
عین واژه «مبطون» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، ریشه اصلی آن یعنی «بطن» به صورتهای دیگر مانند «باطن» یا «بطونهم» در آیات مختلف (مانند آیه ظاهر و باطن) آمده است. احکام فقهی مبطون نیز بر اساس احادیث و تفاسیر آیات طهارت تبیین میشود.
نماد چیست
در ادبیات و متون کهن، مبطون گاهی به عنوان کنایه یا نمادی از رنجهای پنهانی که انسان در درون خود حمل میکند و باعث تحلیل رفتن تدریجی جسم و جان میشود، به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل مبطون
واژه «مبطون» یک اصطلاح اصیل با ریشه عربی (ب ط ن) است که وارد زبان فارسی شده و در دو حوزه پزشکی سنتی و فقه اسلامی کاربرد دارد. در معنای عام و پزشکی قدیم، به فردی اشاره دارد که به بیماریهای حاد یا مزمن شکمی و رودهای، به ویژه اسهال شدید مبتلا است.
در اصطلاح فقهی و حقوق اسلامی، مبطون وضعیت خاصی از سلامتی را توصیف میکند که در آن فرد توانایی کنترل خروج مدفوع یا باد معده خود را ندارد. به دلیل این شرایط خاص، احکام ویژهای برای طهارت، وضو و نماز این افراد در رسالههای عملیه در نظر گرفته شده است تا بتوانند عبادات خود را بدون عسر و حرج بجا آورند.
این کلمه اگرچه در متن قرآن مجید به طور مستقیم نیامده است، اما در روایات نبوی و متون فقهی به وفور دیده میشود. معادلهای فارسی آن بر بیماری و درد شکم تمرکز دارند و در زبانهای دیگر مانند انگلیسی نیز با واژههای مربوط به بیماریهای گوارشی و بیاختیاری ادراری-مدفوعی برابرنگاری میشود.