یعنی چه
این واژه در ادبیات فارسی به معنای اسیر، مغلوب، صید یا ملعبه شدن در دست دگرگونیهای زمانه و طبیعت به کار میرود (مانند دستخوشِ طوفان شدن). در اصطلاح عامیانه و قدیمی نیز به معنای تحسین، آفرین و پاداش یا انعامی است که فرد برنده در بازی به دیگران میداد.
مترادف
واژههای فوق نزدیکترین معانی را به ابعاد مختلف ادبی و عامیانه این کلمه دارند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف خواستهشده، این معادلها کاربرد دارند.
به انگلیسی
بسته به لحن متن، این واژگان انگلیسی معادلهای دقیقی برای رساندن مفهوم تحتتأثیر قرار گرفتن هستند.
به عربی
این کلمات در زبان عربی جنبههای زبونی، مغلوب شدن یا بازیچه قرار گرفتن را میرسانند.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان حالت انفعال و دچار شدن از این واژهها استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ فارسی، این واژه بار معنایی انفعال دارد و به عنوان نمادی از آسیبپذیری مطلق موجودات یا انسان در برابر تلاطم روزگار، تغییرات طبیعت و جریان بیرحم تقدیر به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دستخوش
واژه «دستخوش» یک ترکیب اصیل فارسی از دو جزء «دست» و «خوش» است. این کلمه در سیر تحول معنایی خود، ابتدا احتمالاً به چیزی اشاره داشته که بهراحتی در اختیار دست قرار میگیرد یا صید میشود، اما بهمرور زمان در ادبیات رسمی به مفهوم «مغلوب، دچار، اسیر و بازیچه شدن» در برابر پدیدهها (مانند دستخوشِ حوادث یا طوفان) تغییر یافته است.
از سوی دیگر، این واژه یک کاربرد عامیانه و قدیمی نیز دارد که به معنای صله، انعام، شتل یا حتی صوت تحسین و آفرین به فرد برنده در بازی و قمار است. بنابراین، معنای مدرن و کتابی آن نشاندهنده موضع ضعف و انفعال در برابر یک عامل خارجی است، در حالی که ریشههای قدیمیتر آن با پاداش و دگرگونیهای سریع مالی گره خورده بود.