یعنی چه
جحوش واژهای عربی و جمع «جَحْش» است که به معنای خربچهها یا کرهخرهاست. این کلمه در توسعه معنایی و متون کهن، به عنوان کنایه برای کودک خردسالی که هنوز اندامش محکم نشده و همچنین افراد ناپخته و کمتجربه به کار میرود.
تلفظ
این کلمه در نقش جمع جحش به صورت جُحوش (ضمه جیم) تلفظ میشود و در برخی منابع لغوی به صورت جَحوش نیز ضبط شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، این واژه به عنوان پاسخ چهار حرفی برای طراحان جدول در معنای خربچهها یا بچههای الاغ کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معادل حقیقی آن از واژگانی چون foals یا young donkeys استفاده میشود و در معنای مجازی میتوان اصطلاح immature persons را به کار برد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و به عنوان صیغه جمع برای کلمه جحش (به معنی ولد الحمار) شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این کلمه در متون و لغتنامهها شامل «کرهخرها»، «خربچهها»، «طفل خردسال» و «کودک نااستوار» (فرزندی که هنوز استخوانبندیاش محکم نشده) است.
در قرآن
کلمه جحوش و واژه مفرد آن (جحش) در متن قرآن کریم به صورت مستقیم یا غیرمستقیم کاربرد و سابقهای ندارند و نامشخص/غیرموجود هستند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات کنایی، این کلمه نماد خامی، کمتجربگی، نادانی و لجاجت است. در متون تاریخی نیز گاهی به صورت تحقیرآمیز برای اشاره به سلسلهها یا افراد ظالم و نادان (مانند تعبیر جحوش مروان) استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل جحوش
واژه جحوش یک لغت اصیل فارسی نیست، بلکه ریشه در زبان عربی (از ثلاثی ج-ح-ش) دارد. این کلمه در اصل به عنوان صیغه جمع واژه «جَحْش» به معنی خربچه یا کرهخر وضع شده است. با این حال، ورود آن به زبان و متون مکتوب فارسی با توسعه معنایی همراه بوده است.
در فرهنگ لغتهای معتبر مانند دهخدا، علاوه بر معنای حقیقی حیوان، برای توصیف فرزندی که هنوز استخوانبندیاش محکم نشده و به بلوغ نرسیده (کودک نااستوار) نیز به کار میرود. همچنین در کاربردهای کنایی و محاورهای، این اصطلاح برای تحقیر یا اشاره به افراد ناپخته، خام و کمتجربه استفاده میشود.
این واژه در متن قرآن کریم جایگاهی ندارد اما در متون کهن تاریخی و ادبی، نمادی از لجاجت، نادانی یا سادگی مفرط به شمار میرفته و گاه در قالب هجو و طعنه به کار برده شده است.