معنی
واژه ثواب در زبان فارسی به معنی پاداش و مژدگانی کار خیر است. در اصطلاح دینی و اخلاقی، به پاداشی معنوی گفته میشود که خداوند در ازای انجام اعمال نیک، طاعات و عبادات به بنده خود عطا میکند.
یعنی چه
در اصل به معنای بازگشت اثر عمل است؛ یعنی وقتی انسان کار پسنده و نیکی انجام میدهد، نتیجه و پاداش معنوی آن عمل از سوی خدا به خود او بازمیگردد که به این حالت و اثر، ثواب میگویند.
مترادف
این کلمات در متون مختلف به عنوان هممعنی ثواب برای اشاره به پاداش کار خیر به کار میروند.
متضاد
این واژهها در مقابل ثواب قرار دارند و به معنای نافرمانی، بدی و مجازات حاصل از اعمال ناپسند هستند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی عربی (ث - و - ب) مشتق شدهاند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «ثَوَبَ» گرفته شده که در لغت به معنای «رجوع و بازگشت به حالت اول پس از رفتن» است. علت این نامگذاری آن است که پاداش کار خیر، به عنوان اثر عمل، به شخص فاعل بازمیگردد.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «پاداش اخروی»، «مزد کار نیک» یا «اجر معنوی»، کلمه ۴ حرفی «ثواب» مد نظر است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی، بسته به متن میتوان از واژههای عام پاداش یا عبارات دقیقتر اخلاقی و مذهبی استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل ثواب
واژه «ثواب» یکی از اصطلاحات پرکاربرد در فرهنگ اخلاقی و اسلامی است که به پاداش معنوی و اخروی اعمال پسندیده اشاره دارد. ریشه لغوی این کلمه به معنای بازگشت است؛ این مفهوم نشان میدهد که هر کار نیکی که انسان انجام میدهد، در حقیقت انرژی و اثر مثبت آن در قالب پاداش الهی به خود او بازمیگردد. در متون دینی مانند قرآن کریم نیز این واژه و مشتقات آن بارها برای تشویق انسانها به نیکوکاری و بیان حسن عاقبت مؤمنان استفاده شده است.
در کاربرد روزمره زبان فارسی، ثواب هم به خودِ پاداش غیبی و هم به عنوان مجاز به کارهایی که انجام آنها موجب رضایت خداوند میشود (مثل کمک به دیگران یا صدقه دادن) اطلاق میگردد. شناخت مترادفهایی چون اجر و حسنه و متضادهایی مانند عقاب و گناه، به درک عمیقتر جایگاه این واژه در ساختار زبان و باورهای فرهنگی کمک میکند.