یعنی چه
این ترکیب از دو واژه «خصال» (جمع خصلت به معنی خوی و صفت) و «آزموده» (به معنی تجربهشده و سنجیده) تشکیل شده است و در مجموع به صفات اخلاقی و رفتارهای بارز و مجربی اشاره دارد که اصالت و پختگی آنها در طول زمان و از طریق آزمایشهای مختلف به اثبات رسیده است.
تلفظ
کلمه «خصال» با کسره حرف اول (خِ) تلفظ میشود و در ترکیب با واژه «آزموده» به صورت مصوتِ مضاف و مضافالیه (خِصالِ آزموده) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، خودِ ترکیب «خصال ازموده» (بدون همزه) است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم صفاتِ پخته و امتحانپسداده از ترکیبات فوق استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای خالص فارسی این ترکیب شامل عباراتی چون «خویهای ورزیده»، «ملکات اخلاقی پخته» و «رفتارهای پخته و سنجیده» است که بر پختگی رفتار تأکید دارند.
در قرآن
خود عبارت «خصال آزموده» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، مفهوم «آزمودن صفات» در آیاتی مانند آیه ۳ سوره حجرات که از امتحان کردن دلها سخن میگوید (امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ) و همچنین مفسران در ذیل آیه ۱۲۴ سوره بقره (آزمایش حضرت ابراهیم)، کلمات الهی را به خصال فطری و طهارت تعبیر کردهاند.
نماد چیست
در متون عرفانی و اخلاقی ادب فارسی، خصال آزموده نماد عبور از مراحل سخت زندگی، کسب حکمت از طریق تجربهها و رسیدن به ثبات شخصیتی است که در مقابل رفتارهای خام و ناآزموده قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل خصال ازموده
عبارت «خصال آزموده» یک ترکیب وصفی زیبا و پرمایه در زبان فارسی است که از پیوند یک واژه عربی (خصال) و یک صفت مفعولی فارسی (آزموده) شکل گرفته است. این اصطلاح به آن دسته از ویژگیهای اخلاقی، روحی و رفتاری در انسان اشاره دارد که در کوران حوادث و آزمایشهای روزگار صیقل خورده و پختگی و اصالت آنها به اثبات رسیده است.
از دیدگاه لغتشناسی و کاربردهای فرهنگی، این عبارت فراتر از یک معنای ساده، نشاندهنده ارزش و اعتباری است که جامعه برای تجربه و پختگی اخلاقی قائل است. در ادبیات عرفانی و تعلیمی ما، داشتن خصال آزموده وجه تمایز انسانهای راه رفته و اصیل از افراد خام و بیتجربه به شمار میرود.