یعنی چه
قدحها جمع واژه «قدح» است که دو معنای اصلی دارد؛ یکی در وجه مادی به معنای ظرفهای پهن و عمیق، جامها و کاسههای بزرگ برای نوشیدن مایعات، و دیگری در وجه مجازی و ادبی به معنای نکوهشها، سرزنشها و طعنههای زبانی.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس ریشه آن به صورت فتح اول و دوم (قَدَح) به همراه پسوند جمع فارسی «ها» است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه «قدح ها» ۵ حرف دارد. بسته به طراح جدول، کلماتی نظیر جامها، ساغرها یا کاسهها نیز به عنوان پاسخ هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای کاربرد مادی واژه از کلماتی مانند Bowls و Goblets استفاده میشود و در صورتی که منظور سرزنش و انتقاد باشد، کلماتی مثل Criticisms یا Reproaches معادل آن هستند.
به عربی
ریشه این واژه عربی است و در این زبان برای جمع بستن آن به صورت مکسر از کلمه «أقداح» استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل فارسی این واژه شامل جامها، ساغرها، پیالهها و کاسهها است که در متون نظم و نثر پارسی به وفور در کنار هم استفاده شدهاند.
در قرآن
خود واژه «قدح» به معنی ظرف مستقیماً در متن قرآن ذکر نشده است، اما معادل آن یعنی «أَکْواب» در آیه ۱۸ سوره واقعه («بِأَکْوَابٍ وَأَبَارِیقَ وَکَأْسٍ مِّن مَّعِینٍ») به قدحها و جامهای بهشتی اشاره دارد. همچنین ریشه فعلی آن یکبار به صورت «قَدْحاً» در سوره عادیات به معنی جرقه زدن سم اسب آمده که ارتباطی با این ظرف ندارد.
نماد چیست
در شعر و ادبیات عرفانی فارسی، قدح نماد گرایش به معرفت الهی، پاکی دل عارف، صفا و ظرفی است که تجلیات پروردگار در آن آشکار میشود. در معنای مادی نیز نماد بزم، شادمانی و نوشیدن است.
جمعبندی و توضیح کامل قدح ها
واژه «قدحها» ترکیبی از کلمه وامگرفته شده عربی «قدح» و پسوند جمع فارسی «ها» است. این کلمه در درجه اول به معنی ظرفهای بزرگ، عمیق و جامهایی است که برای نوشیدن مایعات به کار میرفتهاند و در فرهنگ لغات معادل ساغرها و کاسهها شناخته میشوند. از سوی دیگر، این واژه یک بعد معنایی انتزاعی نیز دارد که به مفهوم طعنهزدن، عیبجویی و نکوهش اشاره میکند.
در تاریخ ادبیات و عرفان ایرانی، قدحها فراتر از یک ظرف مادی، حامل بارهای نمادین عمیقی بودهاند؛ شاعران بزرگ اصطلاحاتی چون قدح را مجاز از دل پاک عارف، آینه تجلی خداوند و رهایی از خودپرستی دانستهاند. همچنین در برگردانهای قرآنی، کلمه همتراز آن یعنی اکواب برای توصیف ظرفهای شراب طهور بهشتی به کار رفته است.