یعنی چه
این کلمه در فارسی معیار مدخل مستقل نیست. در متون فلسفی/کلامی عربی شکل مثنی از طبیعت و به معنی «دو سرشت و دو ذات» است. در زبان ترکی (آذربایجانی و استانبولی) ترکیب کلمه طبیعت با پسوند مالکیت بوده و به معنی «مالِ طبیعت» یا «برای طبیعت» به کار میرود.
تلفظ
در حالت عربی به صورت مصوت ترکیبی (طَبیعَتَیْن - tabiatayn) جهت اشاره به تثنیه، و در زبان ترکی به صورت (tabiatın) با کسره یا ای کشیده تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ صحیح برای طراحان جدول بر اساس تعداد حروف (۷ حرف)، خود واژه «طبیعتین» است که میتواند با راهنمای «دو ذات» یا «تعلق به طبیعت» بازخوانی شود.
به انگلیسی
بسته به اینکه بستر متن کلامی-الهیاتی باشد یا ساختار دستوری ترکی، معادل انگلیسی آن تفاوت دارد.
به عربی
در زبان عربی این واژه ریشه اصیل دارد و تثنیه کلمه «طبیعة» است که معمولاً در بحثهای کلامی مربوط به ذات و سرشت دوگانه کاربرد دارد.
به ترکی
اگر منظور عبارت دستوری «برای طبیعت» باشد، خود واژه عیناً در ترکی استفاده میشود. اگر معادل معنی عربی آن مد نظر باشد، به صورت ترکیب وصفی بیان میشود.
به فارسی
در برگردان مستقیم به فارسی معیار، میتوان آن را با توجه به سیاق متن به «دوطبیعتی»، «دوگانهسرشت» یا ترکیب اضافه «برایِ طبیعت / مالِ طبیعت» ترجمه کرد.
نماد چیست
در متون لاهوتی و فلسفی، این اصطلاح نمادی از ترکیب دو خصلت یا تضاد درونی (مانند جنبه مادی و معنوی) است. در اشعار و ادبیات بومی ترکزبانان نیز اشاره به جلوهها و زیباییهای متعلق به مادر طبیعت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل طبیعتین
واژه «طبیعتین» در لغتنامههای شاخص فارسی نظیر دهخدا، معین و عمید به عنوان یک مدخل مستقل و اصیل ثبت نشده است. این کلمه در واقع یک واژه مشترک میان دو زبان عربی و ترکی است که ورود آن به متون فارسی بسته به نوع سند، دو معنای کاملاً متفاوت را ایجاد میکند.
در متون کهن، فلسفی یا کلامی (بهویژه مباحث الهیات مسیحی یا اسلامی)، این کلمه ریشه عربی داشته و شکل مثنی (دو تایی) واژه طبیعت است که به معنی «دو ذات، دو طبع یا دو سرشت» به کار میرود. در مقابل، در متون معاصر، اشعار آذری یا رسانههای منطقهای، این کلمه ساختاری دستوری در زبان ترکی است که از ترکیب «طبیعت + پسوندِ اضافه ین» ساخته شده و معنای «مالِ طبیعت» یا «از آنِ طبیعت» میدهد.
بنابراین برای حل جدول یا درک معنای دقیق آن، حتماً باید به بافتار جملهای که کلمه در آن ذکر شده توجه کرد؛ چرا که بدون داشتن متن، هویت آن میان یک اصطلاح فلسفی عربی یا یک ترکیب دستوری ترکی مغشوش باقی میماند.